Κάμερες στις στολές της ΟΠΚΕ: 15 μέρες τήρηση, ήχος κλειστός και πώς ζητάς το βίντεο που σε αφορά
Τι επιτρέπεται να καταγράφουν οι κάμερες στις στολές των αστυνομικών και πώς παίρνει ο πολίτης το βίντεο που τον αφορά;
Από τις 6 το πρωί της Τρίτης 27 Οκτωβρίου ως τις 6 το πρωί της Τρίτης 3 Νοεμβρίου, αστυνομικοί της ΟΠΚΕ και των ΟΕΔ φορούν κάμερες στις στολές τους σε επτά περιοχές της Αθήνας: Εξάρχεια, Ομόνοια, Κολωνό, Κυψέλη, Άγιο Παντελεήμονα, Σύνταγμα και Ακρόπολη. Η ΕΛ.ΑΣ. λέει ότι πρόκειται για φορητές συσκευές στο πλαίσιο επιχειρησιακών δράσεων «για την πρόληψη και την αντιμετώπιση αξιόποινων πράξεων», όχι για σταθερές κάμερες. Οι κανόνες άλλαξαν πριν από έναν μήνα.
Η ετυμηγορία
Νόμιμο, με όρουςΤι επιτρέπεται να καταγράφουν οι κάμερες στις στολές των αστυνομικών και πώς παίρνει ο πολίτης το βίντεο που τον αφορά;
Οι φορητές κάμερες της ΕΛ.ΑΣ. στηρίζονται στο π.δ. 75/2020, όπως άλλαξε τον Σεπτέμβριο με το π.δ. 56/2026. Επιτρέπονται μόνο σε «άμεσο σοβαρό κίνδυνο» με αιτιολογημένη απόφαση, ο ήχος μένει κλειστός χωρίς έγκριση εισαγγελέα, τα δεδομένα σβήνονται σε 15 ημέρες και όποιος καταγράφηκε μπορεί να ζητήσει δωρεάν αντίγραφο.
Η χρήση καμερών σώματος από την ΕΛ.ΑΣ. έχει νομική βάση, και μετά το π.δ. 56/2026 ρητούς όρους για τα φορητά συστήματα. Η νομιμότητα κάθε επιχείρησης όμως κρίνεται από την αιτιολογία της συγκεκριμένης απόφασης για «άμεσο σοβαρό κίνδυνο», που για αυτή την εβδομάδα δεν είδαμε. Για τον πολίτη τα δικαιώματα είναι σαφή: ήχος κλειστός χωρίς εισαγγελέα, διαγραφή σε 15 ημέρες, δωρεάν αντίγραφο με αίτηση, που πρέπει να γίνει πριν σβηστεί το υλικό.
Πότε επιτρέπεται
Το π.δ. 56/2026 (ΦΕΚ Α΄ 146/22.9.2026) ξανάγραψε το άρθρο 5 του π.δ. 75/2020. Η νέα παρ. 3 επιτρέπει φορητά συστήματα για την πρόληψη και καταστολή εγκλημάτων μόνο «σε περιπτώσεις άμεσου σοβαρού κινδύνου», με απόφαση που αιτιολογεί ειδικά τις προϋποθέσεις «με την αναφορά συγκεκριμένων πραγματικών στοιχείων».
Άμεσος σοβαρός κίνδυνος υπάρχει όταν ισχύουν δύο όροι μαζί: επαρκείς ενδείξεις ότι τελούνται ή θα τελεστούν εγκλήματα στον συγκεκριμένο χώρο, και ότι μόνο μια στοχευμένη επιχειρησιακή δράση εκεί μπορεί να τα αποτρέψει. Έξω από τη ζώνη της απόφασης η κάμερα επιτρέπεται μόνο για αυτόφωρο έγκλημα, όταν είναι απολύτως αναγκαίο για την απόδειξη και την ταυτοποίηση του δράστη, και την κρίση την κάνει ο αστυνομικός που φοράει την κάμερα.
Αντίγραφο της απόφασης στέλνεται αμελλητί στον εισαγγελέα πρωτοδικών, που μπορεί να ζητήσει στοιχεία για τη νομιμότητα (άρθρο 12 παρ. 3). Την απόφαση για τη συγκεκριμένη εβδομάδα δεν τη βρήκαμε δημοσιευμένη, άρα δεν είδαμε πώς αιτιολογείται ο κίνδυνος για επτά περιοχές επί επτά ημέρες.
Τι καταγράφεται και για πόσο
Ήχος: κατά το άρθρο 7 παρ. 2, η λήψη ήχου από τον οποίο μπορούν να αναγνωριστούν πρόσωπα «δεν πρέπει να είναι ενεργοποιημένη». Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση που εγκρίνει ο εισαγγελέας, μόνο για σοβαρά εγκλήματα και όταν η έρευνα είναι αλλιώς αδύνατη.
Διάρκεια: κατά το άρθρο 8 παρ. 1, τα δεδομένα κρατούνται το πολύ 15 ημέρες και μετά σβήνονται αυτόματα, εκτός αν χρειάζονται για τη διερεύνηση εγκλημάτων ή, από τον Σεπτέμβριο, και πειθαρχικών παραπτωμάτων. Τότε μένουν ως την αμετάκλητη απόφαση ή την οριστική παύση της δίωξης. Το διάταγμα δεν λέει ποιανού τα πειθαρχικά παραπτώματα εννοεί.
Η εστίαση της εικόνας σε πρόσωπο ή σημείο γίνεται με αιτιολογημένη απόφαση και έγκριση του εισαγγελέα πρωτοδικών, ή σε επείγουσα περίπτωση με άμεση ενημέρωσή του, και κάθε ενέργεια καταγράφεται σε αρχείο (άρθρο 5 παρ. 4).
Τι μπορείς να ζητήσεις
Κατά το άρθρο 10 παρ. 3, όποιος πιστεύει ότι καταγράφηκε μπορεί να ζητήσει από την ΕΛ.ΑΣ. να μάθει αν καταγράφηκε η εικόνα ή η φωνή του, δίνοντας κατά το δυνατόν ώρα και τόπο. Η απάντηση οφείλεται χωρίς καθυστέρηση και το αργότερο σε 30 ημέρες, και αν ζητηθεί δίνεται αντίγραφο με καλυμμένα τα τρίτα πρόσωπα. Η αίτηση δεν έχει τέλος.
Το πρακτικό πρόβλημα είναι ο χρόνος: αφού τα δεδομένα σβήνονται σε 15 ημέρες, η αίτηση πρέπει να γίνει αμέσως, ιδανικά την ίδια ή την επόμενη μέρα. Επιπλέον, κατά το νέο άρθρο 9 παρ. 1, η ΕΛ.ΑΣ. μπορεί να διαβιβάσει το υλικό σε όποιον αποδείξει ότι το χρειάζεται για νομική αξίωση, για παράδειγμα σε καταγγελία για συμπεριφορά κατά τη διάρκεια ελέγχου.
Το κοινό πρέπει επίσης να ενημερώνεται ότι μπαίνει σε χώρο με «εγκατεστημένα ή φορητά» συστήματα επιτήρησης, με πινακίδες ή άλλο πρόσφορο μέσο (άρθρο 10 παρ. 2).
Τι προβλέπει ο νόμος
- π.δ. 75/2020, άρθρο 5 παρ. 3 (όπως ισχύει μετά το π.δ. 56/2026)Φορητά συστήματα επιτήρησης για την πρόληψη και καταστολή εγκλημάτων επιτρέπονται σε περιπτώσεις άμεσου σοβαρού κινδύνου, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση. Εκτός της ζώνης της απόφασης μόνο για αυτόφωρα εγκλήματα, όταν είναι απολύτως αναγκαίο για την απόδειξη και την ταυτοποίηση του δράστη.
- π.δ. 75/2020, άρθρα 7 παρ. 2 και 8 παρ. 1Η λήψη ήχου που επιτρέπει αναγνώριση προσώπων δεν ενεργοποιείται, εκτός με απόφαση που εγκρίνει ο εισαγγελέας. Τα δεδομένα τηρούνται το πολύ 15 ημέρες και καταστρέφονται αυτόματα, εκτός αν χρειάζονται για τη διερεύνηση εγκλημάτων ή πειθαρχικών παραπτωμάτων.
- π.δ. 75/2020, άρθρο 10 παρ. 2–3Το κοινό ενημερώνεται ότι εισέρχεται σε χώρο με εγκατεστημένα ή φορητά συστήματα. Όποιος καταγράφηκε δικαιούται να μάθει, μέσα σε 30 ημέρες, αν καταγράφηκε η εικόνα ή η φωνή του και να λάβει δωρεάν αντίγραφο με καλυμμένα τα τρίτα πρόσωπα.
Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.
Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Διάβασε ακόμη
- Ρώτησε → ποιοι νόμοι ρυθμίζουν κάμερες σε δημόσιους χώρους
nomoprisma.ai
Συμπέρασμα από nomoprisma.ai
Οι κάμερες σώματος λειτουργούν προς δύο κατευθύνσεις: καταγράφουν τον πολίτη, αλλά καταγράφουν και τον αστυνομικό. Η προσθήκη των «πειθαρχικών παραπτωμάτων» στους λόγους διατήρησης και η δυνατότητα διαβίβασης σε όποιον έχει νομική αξίωση ανοίγουν δρόμο για χρήση του υλικού και σε καταγγελίες κατά οργάνων. Το αν θα γίνει στην πράξη εξαρτάται από το αν η ΕΛ.ΑΣ. θα απαντά στις αιτήσεις μέσα στις 15 ημέρες που κρατά το υλικό.
Το αδύναμο σημείο είναι ότι την κάμερα την ανοίγει και την κλείνει αυτός που τη φοράει, και ότι εκτός ζώνης κρίνει μόνος του αν υπάρχει αυτόφωρο. Χωρίς κανόνα για το πότε πρέπει να είναι ανοιχτή, η καταγραφή μπορεί να είναι επιλεκτική. Οι αποφάσεις του άρθρου 12 πρέπει να το ρυθμίζουν, και γι' αυτό η δημοσίευσή τους έχει σημασία.
Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Πηγές
Newsletter · κάθε πρωί
Ο νόμος της ημέρας, στο email σου
Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.
Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.
