Social media κάτω των 15: τι γράφουν τα έξι άρθρα του νομοσχεδίου που ψηφίζεται την Πέμπτη
Μπορεί ο γονιός να δώσει άδεια στο 14χρονο παιδί του για λογαριασμό σε social media μετά το 2027;
Το νομοσχέδιο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους» πέρασε από την Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και ψηφίζεται στην Ολομέλεια την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, κατά τα δημοσιεύματα. Στη συζήτηση κυκλοφορούν πολλά που δεν γράφει: ότι ο γονιός θα μπορεί να συναινεί, ότι θα υπάρχουν περιορισμένοι λογαριασμοί για 13 ως 15, ότι απαγορεύεται το κινητό. Το κείμενο που κατέθεσε η κυβέρνηση στις 9 Οκτωβρίου έχει έξι άρθρα, τα τρία ουσιαστικά, και αξίζει να διαβαστεί όπως είναι. «Επιγραμμική πλατφόρμα» είναι ο όρος του ευρωπαϊκού δικαίου για τις υπηρεσίες που δημοσιεύουν περιεχόμενο χρηστών, όπως τα κοινωνικά δίκτυα.
Η ετυμηγορία
Χωρίς εξαίρεση γονικής άδειαςΜπορεί ο γονιός να δώσει άδεια στο 14χρονο παιδί του για λογαριασμό σε social media μετά το 2027;
Το νομοσχέδιο έχει έξι άρθρα και προσθέτει άρθρο 4Α στον ν. 5099/2024: απαγορεύεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης σε όσους δεν έχουν κλείσει τα 15, χωρίς εξαίρεση με συναίνεση γονέα. Ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2027 και παύει αυτοδίκαια αν θεσπιστεί ευρωπαϊκός κανονισμός για το ίδιο ζήτημα.
Ο ισχυρισμός ότι ο γονιός θα μπορεί να «ξεκλειδώσει» τον λογαριασμό του παιδιού δεν στέκει στο κείμενο: το άρθρο 4Α απαγορεύει την πρόσβαση κάτω των 15 χωρίς καμία εξαίρεση. Στέκει, αντίθετα, η επιφύλαξη του ίδιου του νόμου: δεν ορίζει ποιες υπηρεσίες καλύπτει, δεν υποχρεώνει ρητά τις πλατφόρμες να ελέγχουν, στηρίζεται στις εξουσίες και τα πρόστιμα του ν. 5099/2024 και παύει μόνος του αν έρθει ευρωπαϊκός κανονισμός. Ο κανόνας του έτους γέννησης είναι η πιο πρακτική διάταξη και η λιγότερο συζητημένη. Τι θα σημαίνει στην πράξη από το 2027 εξαρτάται από το ΕΣΡ, την Αρχή Δεδομένων και τη συμμόρφωση εταιρειών που εδρεύουν σε άλλα κράτη μέλη.
Τι γράφει το κείμενο
Το άρθρο 4 προσθέτει στον ν. 5099/2024, τον νόμο εφαρμογής της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, νέο άρθρο 4Α: «Απαγορεύεται η πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες σε ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο (15ο) έτος της ηλικίας τους». Για την επαλήθευση της ηλικίας «δύναται» να χρησιμοποιείται η λειτουργία του ψηφιακού αποθετηρίου εγγράφων (Gov.gr Wallet) ή το KidsWallet. Η λέξη είναι «δύναται»: ο νόμος δεν επιβάλλει μία τεχνολογία, ούτε γράφει ρητά ότι η πλατφόρμα οφείλει να ελέγχει.
Η δεύτερη παράγραφος του 4Α περιέχει μια ρύθμιση που δεν έχει συζητηθεί: «η 1η Ιανουαρίου θεωρείται ως ημερομηνία γέννησης όλων όσοι γεννήθηκαν εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους». Δηλαδή το παιδί που κλείνει τα 15 τον Δεκέμβριο του 2027 θεωρείται δεκαπεντάχρονο από την 1η Ιανουαρίου 2027. Το όριο, στην πράξη, είναι το έτος γέννησης, όχι τα γενέθλια.
Το άρθρο 5 ορίζει ως αρμόδιες αρχές για την εποπτεία το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με τις εξουσίες που τους δίνει ήδη ο ν. 5099/2024 για την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Το άρθρο 6 ορίζει έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου 2027 και προσθέτει ότι ο νόμος «ισχύει υπό την επιφύλαξη θέσπισης ενωσιακού κανονισμού που ρυθμίζει το ίδιο ζήτημα, οπότε και παύει αυτοδίκαια η ισχύς του». Υπογράφεται από τους Υπουργούς Επικρατείας, Υγείας, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τον υφυπουργό στον πρωθυπουργό.
Τι δεν γράφει
Δεν υπάρχει εξαίρεση με γονική συναίνεση, ούτε «περιορισμένος λογαριασμός» για παιδιά 13 ως 15 ετών. Αυτά υπάρχουν στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που συζητείται στις Βρυξέλλες, κατά τα δημοσιεύματα, όχι στο ελληνικό κείμενο. Δεν υπάρχει ορισμός της «υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης» στο νομοσχέδιο: ο όρος «επιγραμμική πλατφόρμα» έρχεται από την ευρωπαϊκή Πράξη, η εξειδίκευση σε ποιες εφαρμογές αφορά μένει στις αρχές. Δεν υπάρχει κύρωση για τον ανήλικο ή τον γονέα: ο νόμος απευθύνεται στις πλατφόρμες.
Οι κυρώσεις για τις πλατφόρμες δεν είναι στο νομοσχέδιο, είναι στο άρθρο 16 του ν. 5099/2024 που ήδη ισχύει: πρόστιμο έως 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του προηγούμενου έτους, έως 1% για ανακριβείς ή ελλιπείς πληροφορίες ή άρνηση ελέγχου, και περιοδική χρηματική ποινή έως 5% του μέσου ημερήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών. Επιβάλλονται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση, αφού η πλατφόρμα ακουστεί. Δεν υπάρχει μεταβατική ρύθμιση για τους λογαριασμούς που ήδη έχουν παιδιά 13 και 14 ετών.
Τι ακολουθεί
Η ψηφοφορία στην Ολομέλεια αναμένεται την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου. Αν ψηφιστεί όπως κατατέθηκε, τίποτα δεν αλλάζει πριν την 1η Ιανουαρίου 2027, και ό,τι αλλάξει τότε εξαρτάται από το αν οι πλατφόρμες θα εφαρμόσουν έλεγχο ηλικίας και από το αν το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων θα τις ελέγξουν. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση ψηφίσει κανονισμό για το ίδιο ζήτημα, ο ελληνικός νόμος παύει μόνος του.
Για τον γονέα: ο νόμος δεν του δίνει δικαίωμα συναίνεσης ούτε του επιβάλλει υποχρέωση. Το KidsWallet είναι εργαλείο που το παιδί ή ο γονέας μπορεί να χρησιμοποιήσει για να αποδείξει ηλικία, όχι υποχρέωση εγγραφής. Ο έλεγχος είναι ευθύνη της πλατφόρμας και το πρόστιμο δικό της.
Τι προβλέπει ο νόμος
- Σχέδιο νόμου «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους», άρθρο 4 (νέο άρθρο 4Α ν. 5099/2024)Απαγορεύεται η πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες σε ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος. Για την επαλήθευση ηλικίας «δύναται» να χρησιμοποιείται το ψηφιακό αποθετήριο εγγράφων (άρθρο 80 παρ. 11 ν. 4954/2022) ή το KidsWallet (άρθρο 80Α παρ. 5). Η 1η Ιανουαρίου θεωρείται ημερομηνία γέννησης όλων όσοι γεννήθηκαν το ίδιο ημερολογιακό έτος.
- Σχέδιο νόμου, άρθρα 5 και 6Αρμόδιες αρχές για την εποπτεία του άρθρου 4Α είναι το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με τις εξουσίες της παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 5099/2024. Έναρξη ισχύος 1η Ιανουαρίου 2027. Ο νόμος ισχύει υπό την επιφύλαξη ενωσιακού κανονισμού για το ίδιο ζήτημα, οπότε παύει αυτοδίκαια.
- ν. 5099/2024, άρθρο 16 παρ. 3 και 4Το πρόστιμο σε πάροχο ενδιάμεσων υπηρεσιών δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του προηγούμενου οικονομικού έτους. Για ανακριβείς, ελλιπείς ή παραπλανητικές πληροφορίες ή άρνηση ελέγχου, έως 1%. Η περιοδική χρηματική ποινή δεν υπερβαίνει το 5% του μέσου ημερήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών. Επιβάλλονται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση, αφού ο πάροχος εκθέσει τις απόψεις του.
- ν. 5099/2024, άρθρο 11 παρ. 2Οι αρμόδιες αρχές του άρθρου 5 διαθέτουν, για τους παρόχους ενδιάμεσων υπηρεσιών, τις εξουσίες έρευνας και επιβολής των παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 51 της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.
Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.
ν. 5099 · ψηφίστηκε 3 Απριλίου 2024
Λήψη μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 2022 σχετικά με την…
Λαμβάνονται μέτρα εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), με ορισμό εθνικού Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών, κανόνες για τις ενδιάμεσες υπηρεσίες και τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, και παράλληλες ρυθμίσεις για ψηφιακές υπηρεσίες του δημόσιου τομέα.
+1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά θετικό
- ΝΔ ΝΑΙ
- ΣΥΡΙΖΑ ΝΑΙ
- ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ
- ΚΚΕ ΟΧΙ
- Ελληνική Λύση ΟΧΙ
- Νέα Αριστερά ΠΑΡΩΝ
- ΝΙΚΗ ΟΧΙ
- Σπαρτιάτες ΟΧΙ
- Πλεύση Ελευθερίας ΠΑΡΩΝ
Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Διάβασε ακόμη
- Στη Βουλή: τι ψηφίζεται αυτή την εβδομάδα → το νομοσχέδιο είναι ήδη στο αρχείο ως κατατεθέν, με τα έγγραφά του
- Κύκλος ζωής: ποιος νόμος αλλάζει ποιον → ο ν. 5099/2024 για τις ψηφιακές υπηρεσίες δεν έχει ακόμη τροποποιηθεί από νόμο της Κ΄ Βουλής κατά το αρχείο μας, αυτό θα ήταν το πρώτο μπάλωμα
- Ρώτησε για τον ν. 5099/2024 → ο νόμος εφαρμογής της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, με τις αρμοδιότητες ΕΣΡ και Αρχής Δεδομένων
nomoprisma.ai
Συμπέρασμα από nomoprisma.ai
Το νομοσχέδιο είναι πολιτικό σήμα με νομικό ένδυμα: τρία ουσιαστικά άρθρα που μεταθέτουν όλο το βάρος σε δύο ανεξάρτητες αρχές και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο επιβολής. Αυτό δεν είναι απαραίτητα αδυναμία, γιατί οι μεγάλες πλατφόρμες εποπτεύονται από την Επιτροπή και από την αρχή του κράτους εγκατάστασης, συνήθως της Ιρλανδίας, και ένας εθνικός νόμος με δικά του πρόστιμα θα προσέκρουε στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Η ρήτρα αυτοδίκαιης παύσης δείχνει ότι η κυβέρνηση το ξέρει.
Η ρύθμιση του έτους γέννησης λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα ελέγχου, το ψηφιακό αποθετήριο μπορεί να βεβαιώσει «γεννήθηκε το 2012» χωρίς να αποκαλύψει γενέθλια, με κόστος όμως την ισότητα: δύο παιδιά με διαφορά μιας ημέρας στα γενέθλια, 31 Δεκεμβρίου και 1 Ιανουαρίου, θα απέχουν έναν χρόνο στην πρόσβαση. Είναι το είδος της λεπτομέρειας που θα φτάσει κάποτε σε δικαστήριο, αν ο νόμος εφαρμοστεί ποτέ με αυστηρότητα.
Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Πηγές
- Βουλή των Ελλήνων (κείμενο νομοσχεδίου)
- LiFO
- newsit (ψήφιση επί της αρχής στην επιτροπή)
- Lawspot (28 ερωταπαντήσεις Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης)
Newsletter · κάθε πρωί
Ο νόμος της ημέρας, στο email σου
Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.
Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.
