Pizza Fan: τι κινδυνεύει υπάλληλος της ΑΑΔΕ που ειδοποιεί μια επιχείρηση ότι έρχεται έλεγχος

Στην υπόθεση της αλυσίδας πιτσαριών Pizza Fan, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. και η ΑΑΔΕ ερευνούν απόδοση ΦΠΑ που δεν έγινε, κατά τα δημοσιεύματα τουλάχιστον 25 εκατ. ευρώ, με λογισμικό που «έκοβε» αποδείξεις. Σε καταγεγραμμένη συνομιλία που μεταδόθηκε, ένας από τους κατηγορούμενους φέρεται να λέει ότι η εταιρεία είχε ενημερωθεί για καταγγελίες στην ΑΑΔΕ. Με εντολή του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, η Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων ζήτησε εγγράφως από την ΕΛ.ΑΣ. στοιχεία για πιθανή εμπλοκή υπαλλήλων της. Όλοι οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι.

Η ετυμηγορία

Αδίκημα, αν αποδειχθεί

Αν ένας υπάλληλος της ΑΑΔΕ ενημερώσει μια επιχείρηση ότι την κατήγγειλαν ή ότι έρχεται έλεγχος, τι λέει ο νόμος;

Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας υποχρεώνει τους υπαλλήλους της φορολογικής διοίκησης να κρατούν απόρρητα όσα μαθαίνουν για τους φορολογούμενους, και ορίζει ότι τα κριτήρια επιλογής ελέγχων δεν δημοσιοποιούνται. Η γνωστοποίηση υπηρεσιακού απορρήτου τιμωρείται από τον Ποινικό Κώδικα. Αν όντως διέρρευσαν έλεγχοι, δεν είναι πειθαρχικό ολίσθημα, είναι ποινική υπόθεση.

Αν αποδειχθεί ότι υπάλληλος της ΑΑΔΕ ενημέρωνε την εταιρεία για καταγγελίες ή ελέγχους, η πράξη δεν καλύπτεται από καμία εξαίρεση του άρθρου 21 του Κώδικα και ταιριάζει στην παραβίαση υπηρεσιακού απορρήτου του άρθρου 252 ΠΚ. Το αν συνέβη είναι αντικείμενο έρευνας που μόλις ξεκίνησε. Νομικά, όμως, το πλαίσιο δεν αφήνει γκρίζα ζώνη για τη διαρροή.

Το απόρρητο του Κώδικα

Το άρθρο 21 παρ. 1 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024) ορίζει ότι όσοι είναι ή ήταν υπάλληλοι της Φορολογικής Διοίκησης, ή έχουν οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου μαζί της, «οφείλουν να τηρούν ως απόρρητα όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες φορολογουμένων» που έμαθαν στην υπηρεσία.

Ακολουθεί κλειστός κατάλογος με όσους μπορούν να τα μάθουν: άλλους υπαλλήλους, διωκτικές και δικαστικές αρχές, ξένες φορολογικές αρχές, συγκεκριμένους δημόσιους φορείς. Στον κατάλογο δεν υπάρχει περίπτωση που να επιτρέπει να ειδοποιηθεί μια επιχείρηση ότι την κατήγγειλαν ή ότι σχεδιάζεται έλεγχος σε βάρος της.

Το άρθρο 31 παρ. 1 προσθέτει ότι οι υποθέσεις που ελέγχονται επιλέγονται με απόφαση του διοικητή, με βάση ανάλυση κινδύνου και πληροφορίες από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές, με κριτήρια που «δεν δημοσιοποιούνται». Ο νόμος, δηλαδή, θέλει τον έλεγχο να φτάνει χωρίς προειδοποίηση.

Η ποινική πλευρά

Το άρθρο 252 του Ποινικού Κώδικα τιμωρεί με φυλάκιση και χρηματική ποινή τον υπάλληλο που, παραβαίνοντας τα καθήκοντά του, γνωστοποιεί σε άλλον απόρρητα που του εμπιστεύτηκαν ή που γνωρίζει λόγω της υπηρεσίας του, ακόμη και μετά την αποχώρησή του. Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος χρησιμοποιεί το απόρρητο εν γνώσει της προέλευσής του, με σκοπό να βλάψει το κράτος ή άλλον.

Η παρ. 3 βάζει έναν όρο: υπηρεσιακό απόρρητο είναι έγγραφα ή πληροφορίες που έχουν χαρακτηριστεί εμπιστευτικά «με νόμο ή απόφαση της αρμόδιας αρχής». Για τα στοιχεία των φορολογουμένων, αυτόν τον χαρακτηρισμό τον κάνει ήδη το άρθρο 21 του Κώδικα. Το αν μια καταγγελία ή ένας προγραμματισμένος έλεγχος περιλαμβάνεται εκεί θα το κρίνει το δικαστήριο, αλλά η διατύπωση «όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες» είναι ευρεία.

Η δεύτερη παράγραφος του 252 ενδιαφέρει και την άλλη πλευρά: όποιος λαμβάνει την πληροφορία και τη χρησιμοποιεί για να αποφύγει τον έλεγχο, γνωρίζοντας από πού ήρθε, μπορεί να διωχθεί κι αυτός. Αν υπήρξε αντάλλαγμα, μπαίνουν στο τραπέζι και τα αδικήματα δωροδοκίας, που δεν εξετάσαμε εδώ.

Γιατί αφορά τον πολίτη

Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ συχνά ξεκινούν από καταγγελίες πελατών, εργαζομένων ή ανταγωνιστών. Αν η καταγγελία φτάνει στον καταγγελλόμενο πριν από τον ελεγκτή, ο έλεγχος βρίσκει τα βιβλία τακτοποιημένα και ο καταγγέλλων μένει εκτεθειμένος.

Ο ΦΠΑ που δεν αποδίδεται είναι φόρος που ο πελάτης πλήρωσε ήδη στο ταμείο. Κάθε απόδειξη που «σβήστηκε» είναι χρήμα του πολίτη που δεν έφτασε στο Δημόσιο, και το κενό καλύπτεται από όσους πληρώνουν κανονικά.

Τι προβλέπει ο νόμος

1. ν. 5104/2024 (ΚΦΔ), άρθρο 21 παρ. 1Οι υπάλληλοι της Φορολογικής Διοίκησης, εν ενεργεία ή πρώην, οφείλουν να τηρούν ως απόρρητα όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες φορολογουμένων που έμαθαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, και μπορούν να τα αποκαλύπτουν μόνο στα πρόσωπα που ορίζει ο νόμος.
2. ν. 5104/2024 (ΚΦΔ), άρθρο 31 παρ. 1Οι υποθέσεις που ελέγχονται επιλέγονται με απόφαση του Διοικητή, με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου και στοιχεία από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές, τα οποία δεν δημοσιοποιούνται.
3. Ποινικός Κώδικας, άρθρο 252Υπάλληλος που κατά παράβαση των καθηκόντων του γνωστοποιεί σε άλλον απόρρητα που γνωρίζει λόγω της υπηρεσίας του τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή. Το ίδιο και όποιος χρησιμοποιεί το απόρρητο εν γνώσει της προέλευσής του για να βλάψει το κράτος ή άλλον.

Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.

ν. 5104 · ψηφίστηκε 18 Απριλίου 2024

Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις

Θεσπίζεται νέος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας με αυτόματη προσυμπλήρωση και οριστικοποίηση των δηλώσεων μισθωτών και συνταξιούχων, απαλλαγή από την προσκόμιση βιβλίων για όσους διαβιβάζουν στοιχεία ηλεκτρονικά, ρυθμίσεις για την ηλεκτρονική τιμολόγηση και…

+1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά θετικό

• ΝΔ ΝΑΙ
• ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ
• ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
• ΚΚΕ ΟΧΙ
• Ελληνική Λύση ΠΑΡΩΝ
• Νέα Αριστερά ΟΧΙ
• ΝΙΚΗ ΠΑΡΩΝ
• Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ
• Σπαρτιάτες ΠΑΡΩΝ

Ο νόμος, άρθρο άρθρο → Ρώτησε για τον ν. 5104 →

Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Τι προβλέπει ο ν. 5104/2024 για το φορολογικό απόρρητο και ποιοι μπορούν να λάβουν στοιχεία φορολογουμένων;Ποιες ποινές προβλέπει ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας για τη μη απόδοση ΦΠΑ;

Διάβασε ακόμη

• Ρώτησε → τι λέει ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας για το απόρρητο
• Δικαιοσύνη → υποθέσεις απάτης με ευρωπαϊκά κονδύλια και χρόνοι εκδίκασης

nomoprisma.ai

Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Η υπόθεση δείχνει ότι η φοροδιαφυγή μεγάλης κλίμακας σπάνια είναι μόνο λογισμικό. Χρειάζεται και χρόνο, και ο χρόνος κερδίζεται όταν ο ελεγκτής φτάνει δεύτερος. Γι' αυτό η εσωτερική έρευνα της ΑΑΔΕ έχει ίδια σημασία με την έρευνα για τον ΦΠΑ: αν βρεθεί διαρροή, το ερώτημα θα είναι πόσες άλλες επιχειρήσεις ειδοποιήθηκαν με τον ίδιο τρόπο.

Από την άλλη, μια φράση σε τηλεφωνική συνομιλία δεν είναι απόδειξη. Η «ενημέρωση» μπορεί να ήρθε από τον ίδιο τον καταγγέλλοντα, από τρίτο ή από φήμη. Η ποινική ευθύνη απαιτεί να βρεθεί συγκεκριμένος υπάλληλος και συγκεκριμένη πληροφορία, και μέχρι τότε ισχύει το τεκμήριο αθωότητας για όλους.

Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.

Πηγές

1. Capital
2. Ναυτεμπορική
3. ΤΑ ΝΕΑ

Newsletter · κάθε πρωί

Ο νόμος της ημέρας, στο email σου

Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.

Το email σου Γράψου

Θα σου στείλουμε ένα email επιβεβαίωσης. Απόρρητο

Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.