Τεχνητή νοημοσύνη στη δουλειά: η υποχρέωση του εργοδότη να σε ενημερώνει καταργήθηκε τον Ιούλιο
Είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης μου να μου πει ότι ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με αξιολογεί ή διαλέγει ποιος θα προσληφθεί;
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσίασε σήμερα στο υπουργικό συμβούλιο νομοσχέδιο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία και για τις ψηφιακές πλατφόρμες. Κατά τα δημοσιεύματα, προβλέπει προηγούμενη ενημέρωση και διαβούλευση με τους εργαζομένους πριν μπει ένα τέτοιο σύστημα, και ανθρώπινη εποπτεία στις κρίσιμες αποφάσεις. Το κείμενο δεν έχει δημοσιευτεί. Αυτό που δεν ειπώθηκε: μια παρόμοια υποχρέωση υπήρχε ήδη στον ελληνικό νόμο από το 2022, και καταργήθηκε πριν από τρεις μήνες.
Η ετυμηγορία
Μόνο εν μέρει, σήμεραΕίναι υποχρεωμένος ο εργοδότης μου να μου πει ότι ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με αξιολογεί ή διαλέγει ποιος θα προσληφθεί;
Από το 2022 ο εργοδότης που χρησιμοποιούσε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης για προσλήψεις ή αξιολογήσεις έπρεπε να ενημερώσει πριν από την πρώτη χρήση κάθε εργαζόμενο και υποψήφιο (άρθρο 9 ν. 4961/2022). Η διάταξη καταργήθηκε στις 20 Ιουλίου 2026 με τον ν. 5321/2026, χωρίς αντίστοιχη στη θέση της. Σήμερα μένουν ο ΓΚΠΔ για τις καθαρά αυτοματοποιημένες αποφάσεις και η ευρωπαϊκή απαγόρευση της αναγνώρισης συναισθημάτων στη δουλειά.
Σήμερα ο εργοδότης δεν έχει γενική ελληνική υποχρέωση να πει ότι χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για προσλήψεις ή αξιολογήσεις: το άρθρο 9 του ν. 4961/2022 καταργήθηκε στις 20 Ιουλίου. Μένει η ενημέρωση του ΓΚΠΔ, μόνο για αποφάσεις που παίρνει αποκλειστικά μηχανή, και η απαγόρευση της αναγνώρισης συναισθημάτων. Η ευρωπαϊκή υποχρέωση ενημέρωσης για τα συστήματα υψηλού κινδύνου δεν εφαρμόζεται ακόμη. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας μπορεί να κλείσει το κενό, αλλά αυτό θα φανεί μόνο στο κείμενο.
Τι έλεγε ο νόμος από το 2022
Το άρθρο 9 του ν. 4961/2022 υποχρέωνε κάθε ιδιωτική επιχείρηση που χρησιμοποιεί σύστημα τεχνητής νοημοσύνης το οποίο επηρεάζει αποφάσεις για τους εργαζόμενους ή τους υποψηφίους, με αντίκτυπο στις συνθήκες εργασίας, την επιλογή, την πρόσληψη ή την αξιολόγηση, να δίνει «πριν την πρώτη χρήση» επαρκή και σαφή πληροφόρηση σε καθέναν. Η πληροφόρηση έπρεπε να περιλαμβάνει τουλάχιστον τις παραμέτρους στις οποίες στηρίζεται η απόφαση.
Η υποχρέωση ίσχυε και για τις ψηφιακές πλατφόρμες, για τους διανομείς και όσους δουλεύουν μέσω αυτών με οποιαδήποτε σύμβαση, και τις παραβάσεις τις έλεγχε η Επιθεώρηση Εργασίας με τις κυρώσεις του ν. 3996/2011.
Πώς καταργήθηκε
Ο ν. 5321/2026 (ΦΕΚ Α΄ 114/20.7.2026) είναι ο νόμος που εφαρμόζει στην Ελλάδα τον ευρωπαϊκό Κανονισμό για την τεχνητή νοημοσύνη. Ορίζει την Αρχή Προστασίας Δεδομένων ως αρχή εποπτείας και στήνει σύστημα καταγγελιών. Το άρθρο 26 του καταργεί ολόκληρο το Κεφάλαιο Β΄ του Μέρους Α΄ του ν. 4961/2022, δηλαδή τα άρθρα 3 έως 14, και μαζί το άρθρο 9.
Στα 58 άρθρα του ν. 5321/2026 δεν υπάρχει διάταξη για ενημέρωση εργαζομένων. Ο νόμος δεν αναφέρει καθόλου τη λέξη «εργαζόμενος».
Τι ισχύει σήμερα
Ο ΓΚΠΔ (άρθρο 22) δίνει δικαίωμα να μην υπόκειται κανείς σε απόφαση που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία και τον επηρεάζει σημαντικά, και υποχρεώνει τον εργοδότη να ενημερώνει για την ύπαρξή της και τη λογική της (άρθρα 13 και 14). Καλύπτει όμως μόνο τις καθαρά αυτόματες αποφάσεις, όχι το σύστημα που «προτείνει» και ένας άνθρωπος υπογράφει.
Ο Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη απαγορεύει ήδη από τις 2 Φεβρουαρίου 2025 τα συστήματα που βγάζουν συμπεράσματα για τα συναισθήματα ενός ανθρώπου στον χώρο εργασίας, εκτός από λόγους υγείας ή ασφάλειας (άρθρο 5). Χαρακτηρίζει επίσης «υψηλού κινδύνου» τα συστήματα για προσλήψεις, αξιολόγηση, προαγωγές, απολύσεις και παρακολούθηση εργαζομένων, και υποχρεώνει τον εργοδότη να ενημερώνει εργαζόμενους και εκπροσώπους πριν τα χρησιμοποιήσει (άρθρο 26 παρ. 7). Κατά τα δημοσιεύματα, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1744 μετέθεσε την εφαρμογή αυτών των υποχρεώσεων στις 2 Δεκεμβρίου 2027. Το κείμενό του δεν το επιβεβαιώσαμε.
Για όσους δουλεύουν μέσω πλατφορμών, η Οδηγία (ΕΕ) 2024/2831 πρέπει να ενσωματωθεί ως τις 2 Δεκεμβρίου 2026, και αυτό είναι το ένα σκέλος του νομοσχεδίου που παρουσιάστηκε σήμερα.
Τι προβλέπει ο νόμος
- ν. 4961/2022, άρθρο 9 (καταργήθηκε)Η ιδιωτική επιχείρηση που χρησιμοποιεί σύστημα ΤΝ το οποίο επηρεάζει αποφάσεις για εργαζόμενους ή υποψηφίους, «πριν την πρώτη χρήση του», δίνει σε καθέναν επαρκή και σαφή πληροφόρηση, με τουλάχιστον τις παραμέτρους της απόφασης. Ίσχυε και για τις ψηφιακές πλατφόρμες, με κυρώσεις από την Επιθεώρηση Εργασίας.
- ν. 5321/2026, άρθρο 26Από την έναρξη ισχύος του νόμου (20.7.2026) καταργείται το Κεφάλαιο Β΄ του Μέρους Α΄ του ν. 4961/2022, που περιλαμβάνει τα άρθρα 3 έως 14.
- Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689, άρθρα 5 παρ. 1 περ. στ και 26 παρ. 7, Παράρτημα ΙΙΙ σημείο 4Απαγορεύονται τα συστήματα αναγνώρισης συναισθημάτων στον χώρο εργασίας, εκτός από ιατρικούς λόγους ή λόγους ασφάλειας. Τα συστήματα για προσλήψεις, αποφάσεις για όρους εργασίας, προαγωγές, απολύσεις, κατανομή εργασιών και παρακολούθηση είναι υψηλού κινδύνου, και ο εργοδότης ενημερώνει εργαζόμενους και εκπροσώπους πριν τα θέσει σε λειτουργία.
- Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (ΓΚΠΔ), άρθρα 13, 14 και 22Δικαίωμα να μην υπόκειται κανείς σε απόφαση αποκλειστικά αυτοματοποιημένη που τον επηρεάζει σημαντικά, και ενημέρωση για την ύπαρξη αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων και τη λογική της.
Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.
ν. 5321 · ψηφίστηκε 16 Ιουλίου 2026
Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή…
Θεσπίζει το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act). Ορίζει την Αρχή Προστασίας Δεδομένων ως κύρια εποπτική αρχή και ενιαίο σημείο επαφής, την ΕΕΤΤ ως κοινοποιούσα αρχή με Κέντρο Συντονισμού, δημιουργεί…
+2 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Ελαφρώς θετικό
- ΝΔ ΝΑΙ
- ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ
- ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
- ΚΚΕ ΟΧΙ
- Ελληνική Λύση ΟΧΙ
- ΝΙΚΗ ΟΧΙ
- Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ
- Νέα Αριστερά ΟΧΙ
- Σπαρτιάτες ΟΧΙ
Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Διάβασε ακόμη
- Ρώτησε → τι προβλέπει ο ν. 5321/2026 για την εποπτεία της τεχνητής νοημοσύνης
- Κύκλος ζωής → ποιοι νόμοι ξαναγράφουν ή καταργούν παλαιότερους
nomoprisma.ai
Συμπέρασμα από nomoprisma.ai
Η κατάργηση φαίνεται να έγινε επειδή το κεφάλαιο του 2022 θεωρήθηκε ότι αντικαθίσταται από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό. Ο Κανονισμός όμως καλύπτει τον εργαζόμενο μόνο στα συστήματα υψηλού κινδύνου και με καθυστέρηση, ενώ το ελληνικό άρθρο κάλυπτε κάθε σύστημα που επηρεάζει αποφάσεις, από την πρώτη χρήση και με ελεγκτή την Επιθεώρηση Εργασίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα κενό τουλάχιστον ως το 2027 για όποιον δεν δουλεύει μέσω πλατφόρμας.
Για τον εργαζόμενο, το πιο χρήσιμο εργαλείο σήμερα είναι το δικαίωμα πρόσβασης του ΓΚΠΔ: μπορεί να ζητήσει από τον εργοδότη ποια δεδομένα του επεξεργάζεται και αν υπάρχει αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων. Το κρίσιμο ερώτημα για το νέο νομοσχέδιο είναι αν θα ξαναγράψει υποχρέωση για όλα τα συστήματα ή μόνο για τις πλατφόρμες που επιβάλλει η Οδηγία.
Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Πηγές
Newsletter · κάθε πρωί
Ο νόμος της ημέρας, στο email σου
Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.
Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.


