Τρεις υπογραφές με τον Ρούμπιο: τι δεσμεύει από σήμερα, τι θέλει τη Βουλή, και τι δεν έχει δημοσιευθεί

Με το κέντρο της Αθήνας κλειστό στις συναθροίσεις, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο Γιώργος Γεραπετρίτης άνοιξαν τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου στο Υπουργείο Εξωτερικών. Τρία κείμενα υπογράφηκαν μπροστά στις κάμερες: ένα αμυντικό, ένα για τις αρχαιότητες, ένα για τους ναυτικούς. Τι είναι το καθένα νομικά, τι αλλάζει από αύριο, και τι μένει να δούμε γραμμένο.

Η ετυμηγορία

Υπογραφή ≠ ισχύς, ξανά

Τι ακριβώς υπέγραψε η Ελλάδα σήμερα, και από πότε ισχύει;

Στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας και ΗΠΑ υπογράφηκαν τρία κείμενα: μνημόνιο συνεργασίας των Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, ανανέωση ως το 2031 του μνημονίου για τους περιορισμούς εισαγωγής ελληνικών αρχαιοτήτων στις ΗΠΑ, και μνημόνιο αμοιβαίας αναγνώρισης πιστοποιητικών ναυτικών. Κανένα δεν έχει δημοσιευθεί σε κείμενο. Το Σύνταγμα (άρθρο 28) δεσμεύει την Ελλάδα από την κύρωση με νόμο, και στο αρχείο μας μνημόνια άμυνας φτάνουν στη Βουλή από μήνες ως χρόνια μετά. Την ίδια μέρα η Βουλή κύρωσε τρεις άλλες αμυντικές συμφωνίες, με Ιταλία, Γερμανία και Ολλανδία, Σερβία.

Οι σημερινές υπογραφές είναι πολιτικές πράξεις με νομική συνέχεια που δεν έχει έρθει ακόμη. Για το αμυντικό μνημόνιο, το προηγούμενο του αρχείου λέει κύρωση με νόμο, σε μήνες ή σε χρόνια, και τότε θα μάθουμε τι γράφει. Για τις αρχαιότητες, το εργαλείο δουλεύει εδώ και δεκαπέντε χρόνια και η ανανέωση κρατά ανοιχτό τον δρόμο των επιστροφών ως το 2031. Για τους ναυτικούς, αξίζει να διαβαστεί το κείμενο πριν ανακοινωθούν «ανοιχτές θέσεις σε αμερικανικά πλοία». Ό,τι δεσμεύει πραγματικά από σήμερα είναι οι τρεις συμφωνίες που κύρωσε η Βουλή για το Πεδίο Βολής Κρήτης και τη Σερβία, και αυτές έχουν ονόματα κομμάτων από κάτω.

Τα τρία κείμενα

Το πρώτο είναι μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, που υπέγραψαν ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ και ο διοικητής της Εθνοφρουράς, παρουσία του Νίκου Δένδια και του Ρούμπιο. Κατά τα δημοσιεύματα, αφορά κοινές ασκήσεις, μεταφορά τεχνογνωσίας και επικοινωνία μεταξύ των δύο δυνάμεων. Η Εθνοφρουρά της Φλόριντα είναι δύναμη περίπου 12.000 ατόμων με διπλή αποστολή, πολιτική προστασία στην πολιτεία και στρατιωτική αποστολή υπό το ομοσπονδιακό κράτος.

Το δεύτερο είναι ανανέωση, για πέντε χρόνια ως το 2031, του μνημονίου Ελλάδας και ΗΠΑ για τους περιορισμούς εισαγωγής ελληνικού αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού στις ΗΠΑ. Το αρχικό υπογράφηκε το 2011. Υπέγραψαν η Λίνα Μενδώνη και η αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ. Κατά το Υπουργείο Πολιτισμού, 425 αρχαιότητες επέστρεψαν στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ την πενταετία 2021–2026, οι 98 με τη διαδικασία του μνημονίου. Το τρίτο είναι μνημόνιο για την αμοιβαία αναγνώριση πιστοποιητικών ικανότητας ναυτικών, που επιτρέπει σε Έλληνες ναυτικούς να εργάζονται με το ελληνικό τους πιστοποιητικό σε πλοία με αμερικανική σημαία και αντίστροφα.

Τι ισχύει από σήμερα

Για τον πολίτη, από σήμερα δεν ισχύει τίποτα νέο. Το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος ορίζει ότι οι διεθνείς συμβάσεις «από την επικύρωσή τους με νόμο» αποτελούν μέρος του εσωτερικού δικαίου. Μια υπογραφή δηλώνει πρόθεση και δεσμεύει τα υπουργεία πολιτικά, όχι τη χώρα νομικά. Στο αρχείο μας, τα μνημόνια άμυνας κυρώνονται με νόμο: το μνημόνιο με τη Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ, υπογεγραμμένο το 2021–2022, έγινε ο ν. 5096/2024 τον Φεβρουάριο του 2024. Το μνημόνιο ΝΑΤΟ για το Νόρφολκ περίμενε πέντε χρόνια ως τον ν. 5211/2025.

Το μνημόνιο για τις αρχαιότητες λειτουργεί διαφορετικά: η ισχύς του είναι στις ΗΠΑ, όπου η αμερικανική νομοθεσία επιτρέπει περιορισμούς εισαγωγής μόνο με διμερή συμφωνία, ανανεώσιμη ανά πενταετία. Οι επιστροφές αρχαιοτήτων των τελευταίων χρόνων έγιναν με αυτό το εργαλείο και με τη συνεργασία της εισαγγελίας του Μανχάταν. Για το μνημόνιο των ναυτικών, η εφαρμογή περνά από τη ναυτιλιακή διοίκηση των δύο χωρών. Κανένα από τα τρία κείμενα δεν έχει δημοσιευθεί. Θα τα δείτε στο αρχείο όταν και αν κατατεθούν προς κύρωση.

Την ίδια μέρα στη Βουλή

Ενώ ο Ρούμπιο ήταν στο Υπουργείο Εξωτερικών, η Ολομέλεια κύρωσε τις τρεις αμυντικές συμφωνίες που γράψαμε τη Δευτέρα: τη χρήση του Πεδίου Βολής Κρήτης από τις ιταλικές ένοπλες δυνάμεις, τη χρήση του ίδιου πεδίου και του Κέντρου Αριστείας Ολοκληρωμένης Αεράμυνας (IAMD COE) από Γερμανία και Ολλανδία, και το πρωτόκολλο στρατιωτικής εκπαίδευσης με τη Σερβία. Τις δύο πρώτες ψήφισαν ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΝΙΚΗ. Τη σερβική ψήφισαν ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση και ΝΙΚΗ, το ΚΚΕ καταψήφισε, ΣΥΡΙΖΑ και Πλεύση δήλωσαν παρών. Αυτές οι τρεις, σε αντίθεση με τις σημερινές υπογραφές, από τη δημοσίευσή τους στο ΦΕΚ δεσμεύουν.

Τι προβλέπει ο νόμος

1. Σύνταγμα, άρθρο 28 παρ. 1«Οι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου.»
2. ν. 5096/2024 (κύρωση μνημονίου με τη Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων ΗΠΑ)Μνημόνιο υπογεγραμμένο το 2021–2022, κυρωμένο τον Φεβρουάριο του 2024: τοποθέτηση ελληνικού προσωπικού άμυνας στη Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ. Ψηφίστηκε από ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Το προηγούμενο για το πώς ένα αμυντικό μνημόνιο με τις ΗΠΑ φτάνει στη Βουλή.
3. ν. 5211/2025 (κύρωση μνημονίου ΝΑΤΟ, Νόρφολκ)Μνημόνιο 16 χωρών με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, κυρωμένο πέντε χρόνια μετά την υπογραφή. Ψηφίστηκε από ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ.
4. Τα τρία κυρωτικά νομοσχέδια της 7ης Οκτωβρίου (Ιταλία, Γερμανία–Ολλανδία, Σερβία)Ψηφίστηκαν από την Ολομέλεια στις 7/10/2026. Στο αρχείο ως «ψηφισθέντα», θα πάρουν αριθμό νόμου με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ.

Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.

ν. 5211 · ψηφίστηκε 12 Ιουνίου 2025

Κύρωση του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και του Υπουργείου Άμυνας της Δημοκρατίας της…

Κυρώνεται πολυμερές Μνημόνιο δεκαέξι κρατών του ΝΑΤΟ και του SHAPE για την ίδρυση, λειτουργία, επάνδρωση, χρηματοδότηση και υποστήριξη της Διακλαδικής Διοίκησης Συμμαχικών Δυνάμεων στο Νόρφολκ. Υπογράφηκε τον Δεκέμβριο 2020 και κυρώνεται πέντε χρόνια αργότερα.

+1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά θετικό

• ΝΔ ΝΑΙ
• ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ
• ΣΥΡΙΖΑ ΝΑΙ
• ΚΚΕ ΟΧΙ
• Ελληνική Λύση ΠΑΡΩΝ
• Νέα Αριστερά ΟΧΙ
• ΝΙΚΗ ΠΑΡΩΝ
• Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ

Ο νόμος, άρθρο άρθρο → Ρώτησε για τον ν. 5211 →

ν. 5096 · ψηφίστηκε 13 Μαρτίου 2024

Κύρωση του Μνημονίου Συμφωνίας μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως εκπροσωπείται από την Ελληνική Διοίκηση Ειδικού…

Κυρώνεται Μνημόνιο Συμφωνίας με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ για την τοποθέτηση ελληνικού προσωπικού στη Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ, με σκοπό την απόκτηση τεχνογνωσίας και τη διασύνδεση με την Τμηματική Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, εθνική…

+1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά θετικό

• ΝΔ ΝΑΙ
• ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ
• ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
• ΚΚΕ ΟΧΙ
• Ελληνική Λύση ΟΧΙ
• Νέα Αριστερά ΟΧΙ
• ΝΙΚΗ ΟΧΙ
• Σπαρτιάτες ΟΧΙ

Ο νόμος, άρθρο άρθρο → Ρώτησε για τον ν. 5096 →

Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Τι προβλέπει ο ν. 5096/2024 για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ;Ποια κόμματα ψήφισαν τον ν. 5211/2025 για το μνημόνιο του ΝΑΤΟ;

Διάβασε ακόμη

• Η συμφωνία με την Ιταλία για το Πεδίο Βολής Κρήτης → ψηφίστηκε σήμερα
• ν. 5096/2024, το μνημόνιο με τις ΗΠΑ → πόσο έκανε να κυρωθεί
• Η απαγόρευση συναθροίσεων → τι επιτρέπει ο νόμος, ως αύριο 06:00

nomoprisma.ai

Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Η επιλογή της Εθνοφρουράς πολιτείας, και όχι του Πενταγώνου, δεν είναι τυχαία: τα προγράμματα «κρατικής εταιρικής σχέσης» των ΗΠΑ είναι ο τρόπος να δεθεί μια χώρα με μια πολιτεία, με χαμηλότερο κόστος και χωρίς Γερουσία. Για την Ελλάδα σημαίνει ασκήσεις και τεχνογνωσία, αλλά και ένα ακόμη κείμενο που ο πολίτης θα δει μόνο αν και όταν κυρωθεί.

Το μνημόνιο για τις αρχαιότητες είναι το πιο χειροπιαστό των τριών και το λιγότερο συζητημένο: 98 επιστροφές σε πέντε χρόνια με ένα εργαλείο αμερικανικού δικαίου. Το ερώτημα για την επόμενη πενταετία δεν είναι αν θα ανανεωθεί αλλά αν θα διευρυνθούν οι κατηγορίες υλικού που καλύπτει, και αυτό δεν το λέει καμία ανακοίνωση.

Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.

Πηγές

1. Powergame
2. in.gr
3. iaxia.gr
4. Insider
5. ΣΚΑΪ

Newsletter · κάθε πρωί

Ο νόμος της ημέρας, στο email σου

Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.

Το email σου Γράψου

Θα σου στείλουμε ένα email επιβεβαίωσης. Απόρρητο

Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.