Μονή Σινά: γιατί η συμφωνία δεν περνά από τη Βουλή, και τι ισχύει για τις 24 Οκτωβρίου
Πρέπει η συμφωνία για τη Μονή Σινά να ψηφιστεί από τη Βουλή;
Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, το αρχαιότερο εν λειτουργία χριστιανικό μοναστήρι, έχασε τον Μάιο του 2025 σε αιγυπτιακό εφετείο την κυριότητα των ακινήτων της, κατά τα δημοσιεύματα, και της έμεινε δικαίωμα χρήσης. Από τότε διαπραγματεύεται συμφωνία με το αιγυπτιακό κράτος, με την Αθήνα στον ρόλο του διαμεσολαβητή. Στη Βουλή χθες η αντιπολίτευση ζήτησε να δοθεί το κείμενο στη δημοσιότητα και αμφισβήτησε ότι στις 24 Οκτωβρίου εκδίδεται η απόφαση του αιγυπτιακού ανώτατου δικαστηρίου, η κυβέρνηση απάντησε ότι δεν είναι μέρος της συμφωνίας και δεν υπάρχει κείμενο προς ψήφιση. Το ερώτημα είναι νομικό πριν γίνει πολιτικό: πότε μια τέτοια συμφωνία περνά από τη Βουλή;
Η ετυμηγορία
Χωρίς κύρωση, αν δεν συμβάλλεταιΠρέπει η συμφωνία για τη Μονή Σινά να ψηφιστεί από τη Βουλή;
Μια συμφωνία ανάμεσα στη Μονή και το αιγυπτιακό κράτος δεν είναι διεθνής συνθήκη της Ελλάδας και δεν περνά από τη Βουλή. Κύρωση θα χρειαζόταν μόνο αν συμβαλλόμενο μέρος γινόταν το ελληνικό Δημόσιο. Η ημερομηνία της 24ης Οκτωβρίου για την αιγυπτιακή απόφαση αμφισβητείται με έγγραφο στη Βουλή.
Η θέση της κυβέρνησης στέκει νομικά: συμφωνία ανάμεσα στη Μονή και το αιγυπτιακό κράτος δεν είναι διεθνής συνθήκη της Ελλάδας και δεν υπάγεται στα άρθρα 28 και 36 του Συντάγματος, άρα δεν χρειάζεται κυρωτικό νόμο. Η απάντηση αλλάζει μόνο αν υπάρξει διακρατικό κείμενο με δεσμεύσεις του ελληνικού Δημοσίου. Το αίτημα δημοσιοποίησης είναι ζήτημα κοινοβουλευτικού ελέγχου, όχι κύρωσης, και φτάνει μέχρι εκεί που φτάνουν τα έγγραφα που κατέχει το υπουργείο. Η ημερομηνία της 24ης Οκτωβρίου στηρίζεται σε δημοσιεύματα και αμφισβητείται με έγγραφο, κανείς δεν την έχει επιβεβαιώσει επίσημα.
Τι ειπώθηκε στη Βουλή
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Παύλος Πολάκης παρουσίασε στις 15 Οκτωβρίου έγγραφο με ημερομηνία 11 Οκτωβρίου, στα αραβικά με επίσημη μετάφραση, από το οποίο, κατά τον ίδιο, προκύπτει ότι δεν έχει οριστεί δικάσιμος ούτε για την αναίρεση της Μονής κατά της απόφασης του εφετείου ούτε για την αίτηση αναστολής. Ζήτησε από τον υπουργό Εξωτερικών να δημοσιοποιήσει το σχέδιο συμφωνίας, και κατήγγειλε ότι οι μοναχοί πιέζονται να υπογράψουν.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Νότης Μηταράκης απάντησε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν είναι μέρος καμίας διακρατικής συμφωνίας, άρα δεν υπάρχει κείμενο που να πρέπει να έρθει στη Βουλή για ψήφιση, και ότι όποια απόφαση πάρει η Μονή θα γίνει σεβαστή.
Τα δημοσιεύματα της εβδομάδας τοποθετούν στις 24 Οκτωβρίου την απόφαση του αιγυπτιακού Ακυρωτικού Δικαστηρίου σε δύο αναιρέσεις, της Μονής και του αιγυπτιακού Δημοσίου, κατά της απόφασης του Εφετείου Ισμαηλίας του Μαΐου 2025. Κατά τα ίδια δημοσιεύματα, οι εισηγήσεις των εισαγγελέων απορρίπτουν τους λόγους της Μονής και δέχονται εν μέρει του Δημοσίου, για δέκα ακόμη ακίνητα. Οι εισηγήσεις δεν δεσμεύουν το δικαστήριο. Το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ δεν έχει δει το αιγυπτιακό πινάκιο, η ημερομηνία παραμένει ανεπιβεβαίωτη και από τις δύο πλευρές.
Πότε περνά μια συμφωνία από τη Βουλή
Το Σύνταγμα απαντά στο άρθρο 36. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συνομολογεί τις διεθνείς συνθήκες, και οι συνθήκες «για εμπόριο, φορολογία, οικονομική συνεργασία και συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς», όπως και όσες «επιβαρύνουν ατομικά τους Έλληνες», δεν ισχύουν χωρίς τυπικό νόμο που τις κυρώνει. Το άρθρο 28 λέει ότι οι διεθνείς συμβάσεις γίνονται εσωτερικό δίκαιο «από την επικύρωσή τους με νόμο». Προϋπόθεση και στα δύο: συμβαλλόμενο μέρος να είναι το ελληνικό κράτος.
Η Μονή Σινά δεν είναι το ελληνικό κράτος. Είναι αυτόνομο θρησκευτικό ίδρυμα στην Αίγυπτο, με δική της αδελφότητα και ηγούμενο που είναι και αρχιεπίσκοπος. Μια συμφωνία της με το αιγυπτιακό Δημόσιο για τα κτήρια, τους κήπους και τα παρεκκλήσια είναι σύμβαση ιδιωτικού ή διοικητικού δικαίου της Αιγύπτου, όχι διεθνής συνθήκη. Δεν έχει θέση στη Βουλή των Ελλήνων, όσο κι αν η Αθήνα τη διαπραγματεύεται στο παρασκήνιο.
Το ελληνικό κράτος έχει πάντως έναν νόμο για τη Μονή, τον ν. 5224/2025, που ψηφίστηκε τον Αύγουστο του 2025 με ευρεία πλειοψηφία. Ιδρύει νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με έδρα την Αθήνα, υπό το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, με σκοπό την εκπροσώπηση της Μονής στην Ελλάδα, την υποστήριξη του έργου της και τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων της που της ανατίθενται. Είναι ο ελληνικός βραχίονας της Μονής, όχι το ίδιο το μοναστήρι, και δεν της δίνει λόγο σε ό,τι υπογράφεται στην Αίγυπτο.
Πότε θα άλλαζε η απάντηση
Αν η συμφωνία συνοδευόταν από διακρατικό κείμενο Ελλάδας–Αιγύπτου, π.χ. εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου για τη λειτουργία της Μονής ή δέσμευση για χρηματοδότηση, τότε αυτό το κείμενο θα ήταν διεθνής συμφωνία και, αν εμπίπτει στις κατηγορίες του άρθρου 36 παρ. 2 ή επιβαρύνει Έλληνες, θα χρειαζόταν κυρωτικό νόμο. Η κυβέρνηση λέει ότι τέτοιο κείμενο δεν υπάρχει. Αν υπάρξει, η Βουλή το μαθαίνει από το ίδιο το Σύνταγμα.
Το ερώτημα της δημοσιότητας είναι άλλο από το ερώτημα της κύρωσης. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος, ερωτήσεις, επίκαιρες, αίτηση κατάθεσης εγγράφων, μπορεί να ζητήσει από τον υπουργό Εξωτερικών ό,τι έγγραφο κατέχει το υπουργείο. Αν το σχέδιο είναι έγγραφο της Μονής και της Αιγύπτου και όχι του υπουργείου, ο υπουργός μπορεί νόμιμα να απαντήσει ότι δεν είναι δικό του να το καταθέσει.
Για τους Έλληνες πολίτες η έκβαση δεν αλλάζει κάποιο δικαίωμα. Αλλάζει αν το ελληνικό νομικό πρόσωπο του ν. 5224/2025 θα έχει περιουσία να διαχειριστεί, γιατί τα ακίνητα της Μονής στην Αίγυπτο, αν περάσουν οριστικά στο αιγυπτιακό Δημόσιο, δεν «ανατίθενται» σε κανέναν.
Τι προβλέπει ο νόμος
- Σύνταγμα, άρθρο 36 παρ. 1–2Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκπροσωπεί διεθνώς το κράτος και συνομολογεί συνθήκες. Οι συνθήκες για εμπόριο, φορολογία, οικονομική συνεργασία και συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς, καθώς και όσες επιβαρύνουν ατομικά τους Έλληνες, δεν ισχύουν χωρίς τυπικό νόμο που τις κυρώνει.
- Σύνταγμα, άρθρο 28 παρ. 1Οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού δικαίου και υπερισχύουν κάθε αντίθετης διάταξης νόμου. Αφορά συμβάσεις του ελληνικού κράτους.
- ν. 5224/2025, άρθρο 1Σκοπός: η εκπροσώπηση στην Ελλάδα του αυτοτελούς θρησκευτικού νομικού προσώπου της Μονής, η υποστήριξη του έργου της και η ανάθεση της διαχείρισης περιουσιακών της στοιχείων στο νέο νομικό πρόσωπο.
- ν. 5224/2025, άρθρο 3Ιδρύεται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου «Ελληνορθόδοξη Ιερά Βασιλική Αυτόνομη Μονή του Αγίου και Θεοβάδιστου όρους Σινά στην Ελλάδα», με έδρα την Αθήνα, υπό το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.
ν. 5224 · ψηφίστηκε 1 Αυγούστου 2025
Σύσταση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνορθόδοξη Ιερά Βασιλική Αυτόνομη Μονή του Αγίου και Θεοβάδιστου όρους Σινά στην…
Συστήνεται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου για την Ιερά Μονή Σινά στην Ελλάδα, ρυθμίζονται θέματα της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων, ενισχύεται η ασφάλεια στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, θεσπίζονται διατάξεις για τον αθλητισμό και απονέμονται ισόβιες…
+1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά θετικό
Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Διάβασε ακόμη
- Στη Βουλή → οι κυρώσεις διεθνών συμφωνιών της εβδομάδας
- Ρώτησε → τι λέει ο ν. 5224/2025 για το νομικό πρόσωπο της Μονής
nomoprisma.ai
Συμπέρασμα από nomoprisma.ai
Η συζήτηση στη Βουλή μπέρδεψε δύο πράγματα που ο νόμος κρατά χωριστά: αν η Βουλή ψηφίζει τη συμφωνία και αν η Βουλή δικαιούται να τη δει. Στο πρώτο η απάντηση είναι όχι, όσο συμβάλλονται η Μονή και η Αίγυπτος. Στο δεύτερο η απάντηση εξαρτάται από το αν το υπουργείο Εξωτερικών κατέχει το σχέδιο, και αν το διαπραγματεύεται, το κατέχει. Η πιο έντιμη απάντηση θα ήταν να πει τι ακριβώς έχει στα χέρια του.
Η ημερομηνία της 24ης Οκτωβρίου λειτουργεί ως μοχλός πίεσης και στις δύο κατευθύνσεις, προς τους μοναχούς για να υπογράψουν και προς την κυβέρνηση για να απολογηθεί. Ένα πινάκιο αιγυπτιακού δικαστηρίου είναι δημόσιο έγγραφο. Όποιος το έχει, κυβέρνηση ή αντιπολίτευση, μπορεί να το καταθέσει, και τότε η συζήτηση θα γίνει για το περιεχόμενο της συμφωνίας, που είναι το μόνο που μετράει για τη Μονή.
Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Πηγές
Newsletter · κάθε πρωί
Ο νόμος της ημέρας, στο email σου
Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.
Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.
