«Σπίτι μου 3»: δάνειο έως 230.000 και όριο τα 55, αλλά σήμερα δεν υπάρχει ούτε ΚΥΑ ούτε πλατφόρμα

Τα δημοσιεύματα της Κυριακής επαναλαμβάνουν τα νούμερα του «Σπίτι μου 3»: δάνειο έως 230.000 ευρώ, ακίνητο έως 300.000, ηλικία έως 55, εισόδημα έως 25.000 για άγαμο. Η πλατφόρμα, κατά τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας Νίκο Παπαθανάση, ανοίγει «περί τα τέλη Δεκεμβρίου». Κοιτάξαμε με ποιο νομικό εργαλείο έγινε το «Σπίτι μου 2» και τι από αυτά υπάρχει σήμερα για το 3. Η απάντηση: ο νόμος-ομπρέλα υπάρχει, η απόφαση που δίνει ζωή στο πρόγραμμα όχι.

Η ετυμηγορία

Δηλώσεις, όχι ΚΥΑ

Μπορώ να κάνω αίτηση για το «Σπίτι μου 3», και με ποιον νόμο;

Το πρόγραμμα γεννιέται με κοινή υπουργική απόφαση, όπως και το «Σπίτι μου 2», και αυτή δεν έχει εκδοθεί. Τα 2 δισ. υπάρχουν μόνο ως γραμμή στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, «μέσω της ΕΑΤ», χωρίς ποσό κόστους και χωρίς να λέει ποιος πληρώνει το άτοκο μισό του δανείου.

Νομικά, το «Σπίτι μου 3» είναι σήμερα εξαγγελία. Ο νόμος-ομπρέλα υπάρχει και επιτρέπει νέο πρόγραμμα με ΚΥΑ, χωρίς να περάσει κάτι από τη Βουλή, αρκεί να υπάρχουν οι πόροι. Ηλικία, εισόδημα και ποσό μπαίνουν στην ΚΥΑ, όχι στον νόμο, άρα μέχρι το ΦΕΚ τίποτα δεν δεσμεύει κανέναν. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2027 καταγράφει το πρόγραμμα με 2 δισ. «μέσω της ΕΑΤ» και μηδενικό δημοσιονομικό κόστος, που σημαίνει ότι τα κεφάλαια δεν προβλέπεται να βγουν από τον τακτικό προϋπολογισμό, χωρίς να λέει από πού. Ανοιχτό μένει το ποιος πληρώνει: το άτοκο μισό του «Σπίτι μου 2» το έβαζε το Ταμείο Ανάκαμψης, με καταληκτική ημερομηνία συμβάσεων την 31η Αυγούστου 2026, ενώ το 3 προγραμματίζεται για το 2027. Αν το κόστος περάσει στον τακτικό προϋπολογισμό, πρέπει να φανεί στον προϋπολογισμό του 2027 που ψηφίζεται τον Δεκέμβριο.

Τι έγινε

Στις 9 Σεπτεμβρίου ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης περιέγραψε στην ΕΡΤ το νέο πρόγραμμα: ανώτατη ηλικία από 50 σε 55 έτη, ανώτατη αξία ακινήτου από 250.000 σε 300.000 ευρώ, ανώτατο δάνειο από 190.000 σε 230.000, προσαύξηση εισοδήματος ανά παιδί από 5.000 σε 7.000, πάνω από 15.000 ωφελούμενοι, πλατφόρμα «περί τα τέλη Δεκεμβρίου». Τα δημοσιεύματα της Κυριακής προσθέτουν όρια εισοδήματος 25.000 για άγαμο, 35.000 για ζευγάρι και 39.000 για μονογονεϊκή οικογένεια, συν 7.000 ανά παιδί, προϋπολογισμό 2 δισ. και έναρξη τέλη Δεκεμβρίου ή αρχές Ιανουαρίου. Τα ίδια δημοσιεύματα γράφουν ότι η διαδικασία και τα δικαιολογητικά δεν έχουν οριστικοποιηθεί.

Στις 22 Μαΐου ο ίδιος υπουργός, πάλι στην ΕΡΤ, έλεγε «δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή Σπίτι μου 3» και παρέπεμπε στο «Σπίτι μου 2», που έκλεινε στις 30 Αυγούστου. Σε τεσσεράμισι μήνες το «δεν υπάρχει» έγινε πρόγραμμα με νούμερα, χωρίς ακόμη κείμενο.

Πώς έγινε το «Σπίτι μου 2», και τι λείπει από το 3

Το «Σπίτι μου 2» δεν χρειάστηκε νέο νόμο. Στηρίχθηκε στο άρθρο 197Α του ν. 4820/2021, που επιτρέπει δάνεια για πρώτη κατοικία με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης «και άλλες πηγές», με διαχειρίστρια την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, και λέει ότι οι όροι, οι δικαιούχοι και η επιδότηση ορίζονται με κοινή υπουργική απόφαση. Η απόφαση αυτή, η ΚΥΑ 189973 ΕΞ 2024, δημοσιεύθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2024 και όρισε: 1 δισ. από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, κάθε δάνειο μισό από το Ταμείο με μηδενικό επιτόκιο και μισό από την τράπεζα, ηλικία 25 έως 50, δάνειο έως το 90% της αξίας με ταβάνι 190.000, ακίνητο έως 250.000, ένταξη ως 31 Μαΐου 2026 και υπογραφή δανειακής σύμβασης ως 31 Αυγούστου 2026, αλλιώς η έγκριση χάνεται.

Για το «Σπίτι μου 3» σήμερα υπάρχει μόνο ο νόμος-ομπρέλα. ΚΥΑ δεν έχει εκδοθεί, πλατφόρμα δεν υπάρχει, η Αναπτυξιακή Τράπεζα δεν έχει ανακοινώσει τίποτα. Και το βασικό ερώτημα μένει αναπάντητο: το «Σπίτι μου 2» ήταν φθηνό για τον δανειολήπτη επειδή το μισό δάνειο το έβαζε άτοκα το Ταμείο Ανάκαμψης, με τις συμβάσεις να κλείνουν υποχρεωτικά ως τον Αύγουστο του 2026. Το 3 προγραμματίζεται για το 2027. Ποιος βάζει το άτοκο μισό, το Ταμείο, ο κρατικός προϋπολογισμός ή οι τράπεζες, δεν το είπε ο υπουργός και δεν το γράφουν τα δημοσιεύματα.

Υπάρχει και μια τρίτη πηγή, που ξέφυγε από τα δημοσιεύματα: το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2027 που κατατέθηκε στη Βουλή στις 5 Οκτωβρίου. Στον πίνακα 2.5 με τις μόνιμες παρεμβάσεις γράφει «Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» με συνολικά κεφάλαια ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΤ», δηλαδή της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, και στη στήλη του δημοσιονομικού κόστους 2027 δεν βάζει κανένα ποσό. Από εκεί βγαίνουν τα 2 δισ. των δημοσιευμάτων. Το ποιος βάζει τα κεφάλαια, και με τι επιτόκιο, ο πίνακας δεν το λέει.

Τι σημαίνει για σένα

Σήμερα δεν έχεις πού να κάνεις αίτηση. Για να γίνει το πρόγραμμα πραγματικό χρειάζονται με τη σειρά: η ΚΥΑ στο ΦΕΚ, με τα όρια και την πηγή χρηματοδότησης, η πλατφόρμα της Αναπτυξιακής Τράπεζας, και η αίτηση σε τράπεζα που συμμετέχει. Μέχρι το ΦΕΚ, κάθε νούμερο μπορεί να αλλάξει: την ΚΥΑ του «Σπίτι μου 2» την τροποποίησαν πέντε φορές.

Αν ισχύσουν τα νούμερα που ανακοινώθηκαν, το ταβάνι των 230.000 μετράει περισσότερο από το 90%: για ακίνητο 300.000 το δάνειο σταματά στα 230.000 και τα 70.000 είναι δικά σου, όχι 30.000. Στο «Σπίτι μου 2» η ηλικία μετρούσε στις 31 Δεκεμβρίου του έτους της αίτησης και το εισόδημα από την τελευταία δήλωση ή τον μέσο όρο τριετίας. Αν τα κρατήσουν, όποιος κλείνει τα 56 μέσα στο 2027 μένει έξω ό,τι μήνα κι αν ανοίξει η πλατφόρμα.

Τι προβλέπει ο νόμος

1. ν. 4820/2021, άρθρο 197Α, παρ. 1 και 2Προβλέπει δάνεια σε φυσικά πρόσωπα για αγορά πρώτης κατοικίας με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και άλλες πηγές, με διαχείριση από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Η διαδικασία, οι όροι των δανείων και της επιδότησης επιτοκίου και ο έλεγχος των δικαιούχων ορίζονται με κοινή απόφαση του υπουργού που εποπτεύει το Ταμείο Ανάκαμψης και των υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Κοινωνικής Συνοχής και Περιβάλλοντος. Δηλαδή: δεν χρειάζεται νέος νόμος, χρειάζεται ΚΥΑ και πόροι.
2. ΚΥΑ 189973 ΕΞ 2024 (ΦΕΚ Β΄ 6894/16.12.2024), άρθρα 2, 3, 4 και 6, όπως ισχύειΗ απόφαση του «Σπίτι μου 2»: 1 δισ. από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, κάθε δάνειο 50% από το Ταμείο με συμβατικό επιτόκιο 0% και 50% από την τράπεζα, επιδότηση και κόστη από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Ηλικία 25 έως 50 στις 31 Δεκεμβρίου του έτους της αίτησης, δάνειο έως 90% της αξίας με ανώτατο 190.000, ακίνητο έως 250.000. Προθεσμία ένταξης 31 Μαΐου 2026, υπογραφή σύμβασης ως 31 Αυγούστου 2026, αλλιώς η έγκριση παύει να ισχύει.
3. Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2027, πίνακας 2.5 (σελ. 55)Στις «Κυριότερες μόνιμες δημοσιονομικές παρεμβάσεις 2026-2027», κατηγορία «Μέτρα για το στεγαστικό ζήτημα»: «Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» με συνολικά κεφάλαια ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΤ», χωρίς ποσό στις στήλες κόστους 2026 και 2027. Το προσχέδιο δεν ψηφίζεται, ο προϋπολογισμός γίνεται νόμος τον Δεκέμβριο.

Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.

Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Ποιοι νόμοι του αρχείου αφορούν τη στέγαση και την πρώτη κατοικία;Τι ψηφίστηκε από το 2023 για την προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς;

Διάβασε ακόμη

• Τι σου χρωστάει το κράτος → Άρθρα νόμων που περιμένουν υπουργική απόφαση για να ισχύσουν, όπως περιμένει και το «Σπίτι μου 3» την ΚΥΑ του.
• Ρώτησε το αρχείο → Τι ψήφισε η Βουλή για τη στέγαση από το 2023.

nomoprisma.ai

Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Η ανακοίνωση νούμερων πριν από το κείμενο έχει λογική για όποιον σχεδιάζει αγορά: ξέρει αν θα χωράει. Έχει όμως και κόστος. Όποιος σήμερα κλείνει τα 51 και πήρε το μήνυμα «από 50 στα 55» μπορεί να περιμένει ένα πρόγραμμα που δεν έχει ακόμη ούτε πηγή χρηματοδότησης ούτε ημερομηνία στο ΦΕΚ. Στο «Σπίτι μου 2» η απόφαση άλλαξε πέντε φορές μετά τη δημοσίευσή της. Τα νούμερα των δηλώσεων είναι πρόθεση, όχι δικαίωμα.

Το πραγματικό ερώτημα για τον πολίτη είναι το επιτόκιο, όχι το ταβάνι. Το «Σπίτι μου 2» ήταν φθηνό επειδή το μισό δάνειο ήταν άτοκο με ευρωπαϊκά χρήματα. Αν το 3 χρηματοδοτηθεί αλλιώς, το ίδιο ποσό μπορεί να σημαίνει πολύ διαφορετική δόση. Μέχρι να εκδοθεί η ΚΥΑ, η σωστή ερώτηση προς κάθε τράπεζα και κάθε υπουργείο είναι μία: ποιος βάζει το άτοκο μισό και με τι επιτόκιο το άλλο.

Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.

Πηγές

1. mononews.gr
2. Real.gr
3. mononews.gr (δηλώσεις Παπαθανάση, 9/9)
4. enikonomia.gr (δηλώσεις Παπαθανάση, 22/5)
5. Taxheaven (ΚΥΑ «Σπίτι μου ΙΙ», κωδικοποιημένη)
6. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας (προσχέδιο προϋπολογισμού 2027)

Newsletter · κάθε πρωί

Ο νόμος της ημέρας, στο email σου

Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.

Το email σου Γράψου

Θα σου στείλουμε ένα email επιβεβαίωσης. Απόρρητο

Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.