Πειραγμένη φωτογραφία 14χρονης: πορνογραφία ανηλίκων κατά τον νόμο, και τι προβλέπει για 15χρονο

Η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε τη σύλληψη 15χρονου στην Πεύκη, στις 5 Οκτωβρίου, για πορνογραφία ανηλίκων. Κατά την ανακοίνωση, πήρε φωτογραφία 14χρονης από τον λογαριασμό της σε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης, την επεξεργάστηκε ώστε να έχει «ακατάλληλο και προσβλητικό περιεχόμενο» και τη δημοσίευσε. Οδηγήθηκε στον εισαγγελέα. Το πώς έγινε η επεξεργασία, με πρόγραμμα ή με τεχνητή νοημοσύνη, δεν αναφέρεται. Το νομικό ερώτημα έχει δύο σκέλη: μετράει ως «πορνογραφία ανηλίκων» μια εικόνα που δεν είναι αληθινή, και τι μπορεί να πάθει ένας 15χρονος.

Η ετυμηγορία

Και η εικονική μετράει

Μια ψεύτικη, επεξεργασμένη φωτογραφία ανήλικης είναι έγκλημα; Και τι γίνεται όταν ο δράστης είναι 15;

Ο Ποινικός Κώδικας ορίζει ως υλικό παιδικής πορνογραφίας και την «εικονική» αποτύπωση, άρα η επεξεργασμένη φωτογραφία εμπίπτει αν δείχνει αυτό που λέει το άρθρο 348Α. Για 15χρονο, το δικαστήριο ανηλίκων επιβάλλει αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα, κράτηση μόνο αν η πράξη θα ήταν κακούργημα για ενήλικο.

Στέκει. Η επεξεργασμένη φωτογραφία ανήλικης μπορεί να είναι «υλικό παιδικής πορνογραφίας» επειδή ο νόμος περιλαμβάνει ρητά την εικονική αποτύπωση, αρκεί το περιεχόμενο να είναι αυτό που περιγράφει το άρθρο 348Α και όχι απλώς προσβλητικό. Η δημοσίευση μέσω εφαρμογής ανεβάζει το κατώτατο όριο στα δύο χρόνια για ενήλικο. Για 15χρονο, όμως, ο κανόνας είναι τα αναμορφωτικά μέτρα, και η κράτηση επιτρέπεται μόνο αν η πράξη κριθεί κακούργημα της παρ. 4, πράγμα που εξαρτάται από το αν η χρήση φωτογραφίας 14χρονης μετρά ως «χρησιμοποίηση ανηλίκου κάτω των 15». Αυτό θα το κρίνει το δικαστήριο ανηλίκων.

Τι έγινε

Η ανακοίνωση της αστυνομίας είναι λιτή: σύλληψη το απόγευμα της 5ης Οκτωβρίου από το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πεύκης-Λυκόβρυσης, μετά από καταγγελία, για πορνογραφία ανηλίκων. Ο 15χρονος, κατά την ίδια ανακοίνωση, πήρε τη φωτογραφία της 14χρονης από το προφίλ της, τη μετέτρεψε και τη διαμοιράστηκε. Τα δημοσιεύματα γράφουν για κλειστή ομάδα σε πλατφόρμα, η αστυνομία δεν ονομάζει την πλατφόρμα.

Κανένα όνομα δεν έχει δημοσιευθεί και δεν θα δημοσιευθεί εδώ. Ο 15χρονος τεκμαίρεται αθώος. Το αν η εικόνα πληροί τον ορισμό του νόμου θα το κρίνει το δικαστήριο ανηλίκων, όχι η ανακοίνωση.

Τι λέει ο νόμος για την «ψεύτικη» εικόνα

Το άρθρο 348Α του Ποινικού Κώδικα τιμωρεί όποιον παράγει, διαθέτει, κατέχει ή διακινεί υλικό παιδικής πορνογραφίας με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή (παρ. 1). Αν η πράξη γίνεται μέσω πληροφοριακών συστημάτων, δηλαδή διαδικτύου και εφαρμογών, η φυλάκιση είναι τουλάχιστον δύο έτη (παρ. 2). Ο ορισμός της παρ. 3 είναι το κλειδί: υλικό παιδικής πορνογραφίας είναι η αναπαράσταση σώματος ή γεννητικών οργάνων ανηλίκου, κατά τρόπο που προδήλως προκαλεί γενετήσια διέγερση, καθώς και η «πραγματική ή εικονική» γενετήσια πράξη με ανήλικο. Η λέξη «εικονική» σημαίνει ότι η εικόνα δεν χρειάζεται να είναι αληθινή. Μια επεξεργασμένη φωτογραφία πραγματικού παιδιού εμπίπτει, αν το περιεχόμενό της είναι αυτό που περιγράφει το άρθρο. Το αν «προσβλητικό» σημαίνει και «πορνογραφικό» κατά τον νόμο είναι ακριβώς το κρινόμενο.

Η παρ. 4 ανεβάζει την πράξη σε κακούργημα, με κάθειρξη, όταν τελείται κατ' επάγγελμα, με βία ή «με τη χρησιμοποίηση ανηλίκου που δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο έτος». Η 14χρονη δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο έτος. Αν η χρήση της φωτογραφίας της θεωρηθεί «χρησιμοποίηση ανηλίκου», η πράξη είναι κακούργημα και όχι πλημμέλημα, και αυτό, όπως φαίνεται παρακάτω, καθορίζει τι μπορεί να επιβληθεί σε 15χρονο. Η παρ. 6 τιμωρεί και όποιον εν γνώσει αποκτά πρόσβαση σε τέτοιο υλικό, με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή: αφορά και όσους άνοιξαν την εικόνα στην ομάδα.

Ο δράστης είναι 15

Ο Ποινικός Κώδικας δεν τιμωρεί τους ανηλίκους με ποινές ενηλίκων. Στους 12 ως 15 η πράξη δεν καταλογίζεται καθόλου, μόνο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα (άρθρο 126 παρ. 1). Σε όποιον έχει συμπληρώσει τα 15, όπως εδώ, επιβάλλονται πάλι αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα, εκτός αν κριθεί αναγκαίος περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων (άρθρο 126 παρ. 2). Τα μέτρα του άρθρου 122 ξεκινούν από επίπληξη και ανάθεση επιμέλειας στους γονείς και φτάνουν ως συνδιαλλαγή με το θύμα, ψυχολογικά προγράμματα, κοινωφελή εργασία και τοποθέτηση σε ίδρυμα αγωγής.

Ο περιορισμός σε κατάστημα κράτησης νέων επιτρέπεται μόνο αν η πράξη θα ήταν κακούργημα για ενήλικο, και το δικαστήριο πρέπει να αιτιολογήσει ειδικά γιατί δεν αρκούν τα μέτρα (άρθρο 127 παρ. 1, όπως το διαμόρφωσε ο ν. 5090/2024). Άρα: αν η πράξη μείνει πλημμέλημα της παρ. 2 του 348Α, ο 15χρονος δεν μπορεί να κρατηθεί, μόνο μέτρα. Αν χαρακτηριστεί κακούργημα της παρ. 4, ανοίγει η δυνατότητα κράτησης, που και τότε μπορεί να αντικατασταθεί με κατ' οίκον περιορισμό ή κοινωφελή εργασία.

Τι μπορεί να κάνει ο γονιός, και τι έρχεται

Για το θύμα, ο δρόμος είναι καταγγελία στην αστυνομία ή στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, και αίτημα αφαίρεσης στην πλατφόρμα. Η ποινική διαδικασία δεν σβήνει την εικόνα από το διαδίκτυο, η αφαίρεση ζητείται χωριστά.

Για τους ενήλικες η εικόνα είναι διαφορετική: η ελληνική νομοθεσία δεν έχει ειδικό άρθρο για παραποιημένες σεξουαλικές εικόνες ενηλίκων χωρίς συναίνεση. Η Οδηγία 2024/1385 της ΕΕ υποχρεώνει τα κράτη μέλη να ποινικοποιήσουν την παραγωγή ή αλλοίωση και δημοσιοποίηση τέτοιου υλικού, με ανώτατη ποινή τουλάχιστον ενός έτους, ως τις 14 Ιουνίου 2027. Η Ελλάδα δεν το έχει κάνει ακόμη. Για τα παιδιά, το 348Α καλύπτει ήδη το «εικονικό» από το 2021.

Τι προβλέπει ο νόμος

1. Ποινικός Κώδικας, άρθρο 348Α, παρ. 1 ως 4 και 6Παραγωγή, διάθεση, κατοχή ή διακίνηση υλικού παιδικής πορνογραφίας: φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή, τουλάχιστον δύο ετών αν γίνεται μέσω πληροφοριακών συστημάτων. Υλικό είναι η αναπαράσταση σώματος ανηλίκου κατά τρόπο που προδήλως προκαλεί γενετήσια διέγερση και η πραγματική ή εικονική γενετήσια πράξη με ανήλικο. Κάθειρξη αν τελείται κατ' επάγγελμα, με βία ή με χρησιμοποίηση ανηλίκου που δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο πέμπτο έτος. Εν γνώσει πρόσβαση σε τέτοιο υλικό: φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή.
2. Ποινικός Κώδικας, άρθρο 126Η πράξη ανηλίκου 12 ως 15 ετών δεν του καταλογίζεται, μπορούν να επιβληθούν αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα. Σε ανήλικο που συμπλήρωσε τα 15 επιβάλλονται επίσης αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα, εκτός αν κρίνεται αναγκαίος περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων.
3. Ποινικός Κώδικας, άρθρο 127 παρ. 1, όπως ισχύει μετά τον ν. 5090/2024 (άρθρο 29)Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων επιβάλλεται μόνο σε ανηλίκους που συμπλήρωσαν τα 15, εφόσον η πράξη τους, αν την τελούσε ενήλικος, θα ήταν κακούργημα, με ειδική αιτιολογία γιατί δεν αρκούν τα μέτρα. Μπορεί να αντικατασταθεί με κατ' οίκον περιορισμό ή κοινωφελή εργασία.
4. Ποινικός Κώδικας, άρθρο 122 παρ. 1Τα αναμορφωτικά μέτρα: επίπληξη, ανάθεση επιμέλειας σε γονείς, ανάδοχη οικογένεια ή επιμελητές, συνδιαλλαγή δράστη και θύματος, αποζημίωση θύματος, κοινωνικά και ψυχολογικά προγράμματα, εκπαιδευτικά προγράμματα, κοινωφελής εργασία, τοποθέτηση σε ίδρυμα αγωγής.
5. Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385, άρθρα 5, 10 παρ. 4 και 49 παρ. 1Τα κράτη μέλη ποινικοποιούν την παραγωγή, παραποίηση ή αλλοίωση και δημοσιοποίηση μέσω διαδικτύου εικόνων που εμφανίζουν πρόσωπο σε σεξουαλική πράξη χωρίς τη συναίνεσή του, με ανώτατη ποινή τουλάχιστον ενός έτους. Προθεσμία μεταφοράς: 14 Ιουνίου 2027.

Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.

ν. 5090 · ψηφίστηκε 22 Φεβρουαρίου 2024

Παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιτάχυνση και την ποιοτική αναβάθμιση της ποινικής δίκης -…

Τροποποιούνται ο Ποινικός Κώδικας και ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, με αύξηση του ανώτατου ορίου κάθειρξης, αυστηρότερες ποινές για εγκλήματα όπως ο εμπρησμός δάσους, αυστηρότερες προϋποθέσεις αναστολής, κατάργηση δικαστικών συμβουλίων και εκσυγχρονισμός…

-1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά αρνητικό

• ΝΔ ΝΑΙ
• ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
• ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ
• ΚΚΕ ΟΧΙ
• Ελληνική Λύση ΟΧΙ
• Νέα Αριστερά ΟΧΙ
• ΝΙΚΗ ΟΧΙ
• Σπαρτιάτες ΟΧΙ
• Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ

Ο νόμος, άρθρο άρθρο → Ρώτησε για τον ν. 5090 →

Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Τι άλλαξε ο ν. 5090/2024 στον Ποινικό Κώδικα για τους ανηλίκους;Ποιοι νόμοι του αρχείου αφορούν την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο;

Διάβασε ακόμη

• Ρώτησε το αρχείο → Τι ψήφισε η Βουλή από το 2023 για τους ανηλίκους και το διαδίκτυο.
• Ψιλά γράμματα → Τροπολογίες που αφορούν ανηλίκους, και σε ποιο νομοσχέδιο μπήκαν.

nomoprisma.ai

Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Ο νόμος για τα παιδιά είναι μπροστά από τον νόμο για τους ενήλικες: η λέξη «εικονική» μπήκε στο 348Α πριν γίνει η τεχνητή νοημοσύνη εργαλείο στο κινητό κάθε εφήβου, και σήμερα καλύπτει ακριβώς αυτό. Για τις ενήλικες γυναίκες, που είναι τα συνηθέστερα θύματα των παραποιημένων εικόνων, η Ελλάδα έχει ακόμη ενάμιση χρόνο μέχρι την ευρωπαϊκή προθεσμία. Η υπόθεση της Πεύκης δείχνει ότι το πρόβλημα έφτασε στα γυμνάσια πριν φτάσει στη Βουλή.

Το δεύτερο μάθημα είναι για τους γονείς και των δύο πλευρών. Ένας 15χρονος που «πειράζει» μια φωτογραφία και την ανεβάζει σε ομάδα δεν κάνει φάρσα, κάνει πράξη με κατώτατο όριο δύο χρόνια για ενήλικο, και όσοι άνοιξαν την εικόνα βρίσκονται κι αυτοί μέσα στο άρθρο. Ότι ο νόμος για τους ανηλίκους προτιμά τα μέτρα από την κράτηση είναι επιλογή του νομοθέτη για να μην καταστρέφεται μια ζωή στα 15. Δεν σημαίνει ότι η πράξη δεν μετράει.

Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.

Πηγές

1. Policenet (ανακοίνωση ΕΛ.ΑΣ.)
2. ΣΚΑΪ
3. CNN Greece
4. Newsbeast

Newsletter · κάθε πρωί

Ο νόμος της ημέρας, στο email σου

Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.

Το email σου Γράψου

Θα σου στείλουμε ένα email επιβεβαίωσης. Απόρρητο

Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.