Αθώωση 6–1: η οικογένεια ζητά έφεση από τον εισαγγελέα, τι αξία έχει η αίτηση και ως πότε
Μπορεί η οικογένεια να πετύχει έφεση, και ποιος το αποφασίζει τελικά;
Στις 10 Οκτωβρίου γράψαμε ότι μετά την αθώωση 6–1 των δύο κατηγορουμένων για τον θάνατο πρώην υπουργού στην Ερέτρια έφεση μπορεί να ασκήσει μόνο ο εισαγγελέας εφετών, και μόνο επειδή η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη. Από τότε έγιναν δύο πράγματα: η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος εξέδωσε ανακοίνωση το βράδυ της Παρασκευής, και οι συνήγοροι της οικογένειας ανακοίνωσαν ότι σήμερα, Τρίτη, στις 12:30, καταθέτουν αίτηση στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών για την άσκηση έφεσης, με συνέντευξη Τύπου το απόγευμα. Τι είναι νομικά αυτή η αίτηση, ως πότε τρέχει η προθεσμία, και ποιος ρόλος υπάρχει, ή δεν υπάρχει, για ένα σωματείο εισαγγελέων.
Η ετυμηγορία
Κρίνει ο εισαγγελέας εφετώνΜπορεί η οικογένεια να πετύχει έφεση, και ποιος το αποφασίζει τελικά;
Η αίτηση που κατατίθεται σήμερα στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών δεν είναι ένδικο μέσο, είναι αναφορά κατά το άρθρο 10 του Συντάγματος: τον πληροφορεί, δεν τον δεσμεύει. Έφεση κατά αθωωτικής απόφασης μικτού ορκωτού ασκεί μόνο ο εισαγγελέας εφετών, μόνο αν η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη (ΚΠΔ 486 παρ. 2), μέσα σε 10 μέρες από τη δημοσίευση της 8ης Οκτωβρίου, δηλαδή ως τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου (ΚΠΔ 473 και 168). Η Ένωση Εισαγγελέων είναι σωματείο, η ανακοίνωσή της δεν έχει έννομη συνέπεια.
Η αίτηση της οικογένειας είναι νόμιμη και δεν είναι ένδικο μέσο: είναι το συνταγματικό δικαίωμα αναφοράς, που υποχρεώνει τον εισαγγελέα να απαντήσει αιτιολογημένα, όχι να εφεσιβάλει. Η προϋπόθεση για έφεση υπάρχει, γιατί η απόφαση ήταν 6–1 με μειοψηφία υπέρ καταδίκης για κακούργημα. Η προθεσμία λήγει τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου. Η ανακοίνωση της Ένωσης Εισαγγελέων και η συνέντευξη Τύπου είναι δημόσιος λόγος χωρίς δικονομικό αποτέλεσμα. Ό,τι κριθεί, θα κριθεί από έναν εισαγγελέα, μέσα σε έξι μέρες, με γραπτή αιτιολογία.
Τι άλλαξε από τις 10 Οκτωβρίου
Η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, το σωματείο των εισαγγελέων, ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου ότι αποδοκιμάζει «τις ατεκμηρίωτες προσωπικές κατηγορίες περί συγκάλυψης» σε βάρος εισαγγελέων, ότι «η κριτική στις εισαγγελικές και δικαστικές κρίσεις, ακόμη και αυστηρή, είναι θεμιτή», ότι η υπόθεση πέρασε από διαδοχικές εισαγγελικές και δικαστικές κρίσεις και «έχει εκδοθεί πρωτοβάθμια αθωωτική απόφαση», και ότι «η Δικαιοσύνη πρέπει να ασκεί το έργο της ανεπηρέαστη από πιέσεις και προσωπική στοχοποίηση». Για έφεση δεν λέει τίποτα.
Οι συνήγοροι της οικογένειας απάντησαν ότι πρόκειται για «απαράδεκτη παρέμβαση» σε ανοιχτή υπόθεση, ότι το σωματείο «ουδεμία αρμοδιότητα έχει να τοποθετείται για την ουσία της υπόθεσης», και ότι η ανακοίνωση επιχειρεί να προκαταλάβει την κρίση του εισαγγελέα εφετών όσο τρέχει η προθεσμία. Ανακοίνωσαν την κατάθεση αιτήματος «για την άσκηση Εφέσεως κατά της Αποφάσεως» σήμερα στις 12:30 και συνέντευξη Τύπου στις 16:00 στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών.
Τι είναι νομικά η αίτηση
Ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας δεν δίνει στην οικογένεια, που παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας, δικαίωμα έφεσης κατά αθωωτικής απόφασης. Το άρθρο 486 παρ. 2 το δίνει στον εισαγγελέα εφετών, «εφόσον η απόφαση δεν είναι ομόφωνη» και η μειοψηφία ήθελε καταδίκη για κακούργημα. Εδώ η απόφαση ήταν 6–1 με τον πρόεδρο του δικαστηρίου να μειοψηφεί υπέρ της ενοχής, άρα η προϋπόθεση υπάρχει.
Η αίτηση προς τον εισαγγελέα είναι επομένως αναφορά, με την έννοια του άρθρου 10 του Συντάγματος: «καθένας ή πολλοί μαζί έχουν το δικαίωμα, τηρώντας τους νόμους του Κράτους, να αναφέρονται εγγράφως στις αρχές, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να ενεργούν σύντομα κατά τις κείμενες διατάξεις και να απαντούν αιτιολογημένα». Ο εισαγγελέας εφετών πρέπει να την εξετάσει και να απαντήσει, αλλά η απόφαση αν θα ασκήσει έφεση είναι δική του, με δική του αιτιολογία. Αν ασκήσει, το άρθρο 487 παρ. 1 απαιτεί η έφεση «να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα», αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη.
Ως πότε
Η προθεσμία είναι «δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης» (ΚΠΔ 473 παρ. 1). Η απόφαση δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου, άρα η δέκατη μέρα είναι η Κυριακή 18 Οκτωβρίου. Το άρθρο 168 παρ. 1 λέει ότι «αν η τελευταία ημέρα της προθεσμίας είναι εξαιρετέα, η προθεσμία παρεκτείνεται έως και την επομένη μη εξαιρετέα ημέρα», δηλαδή ως τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, ως το τέλος του ωραρίου της γραμματείας.
Η αιτιολογία της έφεσης μπορεί να συμπληρωθεί μέσα σε δέκα μέρες από την καθαρογραφή της απόφασης (ΚΠΔ 487 παρ. 1), άρα ο εισαγγελέας δεν χρειάζεται να έχει το πλήρες κείμενο της απόφασης για να ασκήσει την έφεση μέσα στην προθεσμία.
Ποιος δεν αποφασίζει
Η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος είναι επαγγελματικό σωματείο. Δεν έχει δικονομικό ρόλο: δεν ασκεί ένδικα μέσα, δεν γνωμοδοτεί, δεν δεσμεύει τον εισαγγελέα εφετών, που αποφασίζει ως δικαστικός λειτουργός, ατομικά, με τη δική του ευθύνη. Η ανακοίνωσή της είναι δημόσιος λόγος, όπως και η συνέντευξη Τύπου της οικογένειας. Ούτε το ένα ούτε το άλλο προσθέτει ή αφαιρεί κάτι από τον φάκελο.
Το ίδιο ισχύει για το τι είπε ο εισαγγελέας της έδρας στη δίκη: η πρότασή του για ενοχή και η μειοψηφία του προέδρου είναι το γεγονός που ανοίγει τη δυνατότητα έφεσης, δεν την επιβάλλουν. Οι δύο κατηγορούμενοι είναι αθώοι με απόφαση δικαστηρίου, και παραμένουν αθώοι όσο η απόφαση δεν ανατραπεί.
Τι ακολουθεί
Ως τις 19 Οκτωβρίου ο εισαγγελέας εφετών είτε ασκεί έφεση, οπότε η υπόθεση δικάζεται ξανά στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο, είτε όχι, οπότε η αθώωση μένει. Κατά τα δημοσιεύματα, εκκρεμεί χωριστή δίκη δύο στελεχών του Λιμενικού με κατηγορία για απόπειρα συγκάλυψης, για την οποία ισχύει το ίδιο τεκμήριο αθωότητας. Το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ θα γράψει την απόφαση του εισαγγελέα όποια και αν είναι.
Τι προβλέπει ο νόμος
- Κώδικας Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019), άρθρο 486 παρ. 2Έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης του μικτού ορκωτού δικαστηρίου μπορεί να ασκήσει ο εισαγγελέας εφετών, εφόσον η απόφαση δεν είναι ομόφωνη και το μέλος ή τα μέλη που μειοψήφησαν είχαν τη γνώμη ότι ο κατηγορούμενος έπρεπε να κηρυχθεί ένοχος για πράξη που τιμωρείται σε βαθμό κακουργήματος.
- Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, άρθρο 473 παρ. 1Όπου ειδική διάταξη δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ένδικων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης.
- Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, άρθρο 168 παρ. 1Αν η τελευταία ημέρα της προθεσμίας είναι εξαιρετέα, η προθεσμία παρεκτείνεται έως και την επομένη μη εξαιρετέα ημέρα.
- Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, άρθρο 487 παρ. 1Η έφεση του εισαγγελέα πρέπει να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα στη σχετική έκθεση, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Η αιτιολογία μπορεί να συμπληρωθεί μέσα σε δέκα ημέρες από την καθαρογραφή της απόφασης.
- Σύνταγμα, άρθρο 10 παρ. 1Καθένας ή πολλοί μαζί έχουν το δικαίωμα, τηρώντας τους νόμους του Κράτους, να αναφέρονται εγγράφως στις αρχές, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να ενεργούν σύντομα κατά τις κείμενες διατάξεις και να απαντούν αιτιολογημένα σε εκείνον που υπέβαλε την αναφορά, σύμφωνα με τον νόμο.
Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.
ν. 5090 · ψηφίστηκε 22 Φεβρουαρίου 2024
Παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιτάχυνση και την ποιοτική αναβάθμιση της ποινικής δίκης -…
Τροποποιούνται ο Ποινικός Κώδικας και ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, με αύξηση του ανώτατου ορίου κάθειρξης, αυστηρότερες ποινές για εγκλήματα όπως ο εμπρησμός δάσους, αυστηρότερες προϋποθέσεις αναστολής, κατάργηση δικαστικών συμβουλίων και εκσυγχρονισμός…
-1 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Οριακά αρνητικό
- ΝΔ ΝΑΙ
- ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
- ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ
- ΚΚΕ ΟΧΙ
- Ελληνική Λύση ΟΧΙ
- Νέα Αριστερά ΟΧΙ
- ΝΙΚΗ ΟΧΙ
- Σπαρτιάτες ΟΧΙ
- Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ
Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Διάβασε ακόμη
- Δικαιοσύνη → χρόνοι εκδίκασης και εκτέλεση αποφάσεων
nomoprisma.ai
Συμπέρασμα από nomoprisma.ai
Η δυνατότητα της οικογένειας να ζητήσει έφεση, αλλά όχι να την ασκήσει, είναι επιλογή του νομοθέτη του 2019: το θύμα παρίσταται, δεν διώκει. Είναι το σημείο που κάνει την ανακοίνωση ενός σωματείου, μέσα στην προθεσμία, να διαβάζεται από την άλλη πλευρά ως πίεση προς τον μοναδικό άνθρωπο που αποφασίζει.
Ο νόμος δίνει στον εισαγγελέα εφετών δέκα μέρες και μια υποχρέωση ειδικής αιτιολογίας. Αυτή η αιτιολογία, θετική ή αρνητική, είναι το μόνο κείμενο που θα εξηγήσει δημόσια γιατί μια ψήφος μέτρησε ή δεν μέτρησε. Αξίζει να δημοσιευθεί, όποια κι αν είναι.
Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Πηγές
Newsletter · κάθε πρωί
Ο νόμος της ημέρας, στο email σου
Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.
Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.
