Οι Αρχές σε αριθμούς: 294 δελτία σε τέσσερις εβδομάδες, και ο νόμος πίσω από κάθε πρόστιμο

Νέα στήλη. Κάθε μήνα μετράμε τα δελτία τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού και της Πυροσβεστικής, όπως τα συγκεντρώνει σε ανοιχτό αρχείο το geitonometro.gr, και ψάχνουμε τον νόμο πίσω από τους αριθμούς τους. Από τις 11 Σεπτεμβρίου ως τις 10 Οκτωβρίου 2026 τα τρία Σώματα εξέδωσαν 294 δελτία. Τα δελτία λένε τι έγινε και, συχνά, πόσο κοστίζει. Σπάνια λένε με ποια διάταξη. Αυτό το κενό καλύπτει η στήλη.

Η ετυμηγορία

Όπως ακριβώς ο νόμος

Τα 350 ευρώ και οι 30 μέρες για το κράνος, τα λέει ο νόμος ή η Αστυνομία;

Τα 350 ευρώ και οι 30 μέρες αφαίρεσης για το κράνος που ανακοινώνει κάθε εβδομάδα η Αστυνομία είναι λέξη προς λέξη τα άρθρα 16, 108 και 110 του ν. 5209/2025. Τα πρόστιμα της Πυροσβεστικής για καύση στηρίζονται στο άρθρο 167 του ν. 4662/2020, αλλά κανένα από τα 30 δελτία του μήνα δεν το αναφέρει. Οι συλλήψεις για αρχαιότητες πατούν σε ποινές ως δέκα χρόνια κάθειρξης του ν. 4858/2021.

Στα πρόστιμα κράνους η Αστυνομία γράφει ακριβώς ό,τι γράφει ο νόμος, ποσά, μέρες και κατηγορίες, και αυτό είναι το σπάνιο. Η παράλειψη είναι ότι δεν γράφει τους αριθμούς της υποτροπής, 1.000 και 2.000 ευρώ, που είναι ο λόγος που η εκστρατεία έχει δόντια. Στα πρόστιμα καύσης η Πυροσβεστική ανακοινώνει ποσά με δεκαδικά χωρίς καμία διάταξη, ενώ η βάση υπάρχει και είναι σαφής, το άρθρο 167 του ν. 4662/2020 και οι δύο πυροσβεστικές διατάξεις. Στις αρχαιότητες, το δελτίο λέει «νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων», ο νόμος λέει δέκα χρόνια κάθειρξη για την ανασκαφή και φυλάκιση για τον ανιχνευτή. Οι συλληφθέντες τεκμαίρονται αθώοι ως την αμετάκλητη απόφαση.

Τι μετρήσαμε

Λιμενικό Σώμα 85 δελτία, Πυροσβεστικό Σώμα 84, Αρχηγείο ΕΛ.ΑΣ. 43, Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής 82. Μόνο την τελευταία εβδομάδα, 4 ως 10 Οκτωβρίου, βγήκαν 109.

Το Λιμενικό ανακοίνωσε τουλάχιστον 50 διακριτά περιστατικά εντοπισμού ή διάσωσης αλλοδαπών με συνολικά πάνω από 2.300 άτομα, σχεδόν όλα στη νότια Κρήτη: Καλοί Λιμένες, Ιεράπετρα, Αγία Γαλήνη. Οκτώ δελτία αναφέρουν σύλληψη διακινητή, 22 αναφέρουν θάνατο, στη μεγάλη πλειονότητα λουόμενων.

Η Πυροσβεστική έβγαλε 30 ημερήσιες αναφορές αγροτοδασικών πυρκαγιών και 30 δελτία «επιβολής διοικητικών προστίμων», επτά από αυτά με σύλληψη. Το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε την εξάρθρωση δέκα «εγκληματικών οργανώσεων» και τρεις εβδομαδιαίους απολογισμούς του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Η ΓΑΔΑ, 40 δελτία συλλήψεων και 21 κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.

Κράνος: 1.917 πρόστιμα σε μία εβδομάδα, και ο νόμος λέξη προς λέξη

Το δελτίο της 5ης Οκτωβρίου για την «66η εβδομάδα της εκστρατείας» μετρά 18.472 ελέγχους και 1.917 παραβάσεις για μη χρήση κράνους, 1.732 σε οδηγούς και 185 σε επιβάτες, εκ των οποίων 636 σε οδηγούς ηλεκτρικών πατινιών. Η Αττική έχει 742. Οι δύο προηγούμενες εβδομάδες είχαν πάνω από 2.210 και πάνω από 1.930. Το δελτίο γράφει: οδηγός μοτοσικλέτας 350 ευρώ και 30 μέρες αφαίρεση άδειας, επιβάτης 350 ευρώ, οδηγός πατινιού 30 ευρώ, «σημαντικά αυξημένες κυρώσεις» σε υποτροπή.

Διαβάσαμε τον νόμο. Άρθρο 16 παρ. 6 του ν. 5209/2025: «Οι οδηγοί και οι επιβάτες μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων οχημάτων, τα οποία δεν διαθέτουν κουβούκλιο, υποχρεούνται να φορούν προστατευτικό κράνος, κανονικά δεμένο». Η παρ. 11 του ίδιου άρθρου κατατάσσει τη μη χρήση από τον επιβάτη στην κατηγορία Ε3-Α και από τον οδηγό στην Ε3-Β. Το άρθρο 108 παρ. 5 ορίζει την Ε3-Α σε 350 ευρώ χωρίς αφαίρεση και την Ε3-Β σε 350 ευρώ «και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες». Το πατίνι είναι στο άρθρο 44 παρ. 12, κατηγορία Ε1-Α, 30 ευρώ.

Η «υποτροπή» έχει αριθμούς που το δελτίο δεν δίνει: άρθρο 110 παρ. 3, δεύτερη παράβαση μέσα σε πέντε χρόνια, 1.000 ευρώ και 180 μέρες αφαίρεση, παρ. 4, τρίτη παράβαση, 2.000 ευρώ και ένας χρόνος. Το κράνος είναι ρητά στη λίστα της παρ. 3. Άρα ο οδηγός που πληρώνει σήμερα 350 ευρώ, αν ξαναπιαστεί ως το 2031, πληρώνει 1.000 και μένει χωρίς δίπλωμα έξι μήνες. Αυτό θα άξιζε να το γράφει το δελτίο.

Φωτιά: 30 δελτία προστίμων, κανένα δεν λέει με ποιον νόμο

Το δελτίο της 10ης Οκτωβρίου: πρόστιμο 2.250 ευρώ σε αλλοδαπό στη Λαυρεωτική για καύση φυτικών υπολειμμάτων, 2.062,50 ευρώ σε ημεδαπό στο Δέλτα Θεσσαλονίκης για το ίδιο, 3.093,75 ευρώ και σύλληψη στη Δυτική Αχαΐα για πυρκαγιά σε χαμηλή βλάστηση. Νομική βάση: «κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας». Το ίδιο και στα άλλα 29 δελτία του μήνα.

Η «κείμενη νομοθεσία» είναι αλυσίδα τριών κρίκων. Το άρθρο 167 του ν. 4662/2020, όπως ισχύει, δίνει στην Πυροσβεστική την εξουσία να επιβάλλει «διοικητικό πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ» και «διπλάσιο του αρχικού» σε υποτροπή μέσα σε έναν χρόνο. Η Πυροσβεστική Διάταξη 9/2024 (ΦΕΚ Β' 2387) ορίζει τι απαγορεύεται στην ύπαιθρο και στο άρθρο 23 παραπέμπει για τα ποσά στο Παράρτημα Β της διάταξης για τα πρόστιμα, όπου κάθε παράβαση έχει «βάση προστίμου» και το ποσό πολλαπλασιάζεται με συντελεστή ανάλογο του ημερήσιου δείκτη κινδύνου, από 1 σε χαμηλό ως 4 σε κατάσταση συναγερμού. Η τρέχουσα διάταξη για τη διαδικασία είναι η 19/2024 (ΚΥΑ 22888/2024, ΦΕΚ Β' 2550).

Γι' αυτό τα ποσά δεν είναι στρογγυλά: 2.062,50 και 3.093,75 μοιάζουν με βάση επί συντελεστή. Το Παράρτημα Β της 19/2024 με τις βάσεις ανά παράβαση δεν το διαβάσαμε στο κείμενό του, οπότε δεν επιβεβαιώνουμε τον ακριβή υπολογισμό. Το άρθρο 23 της 9/2024 θυμίζει και κάτι ακόμη: το πρόστιμο δεν αποκλείει ποινική δίωξη για εμπρησμό από αμέλεια, άρθρα 264 και 265 του Ποινικού Κώδικα. Η σύλληψη στην Αχαΐα είναι ακριβώς αυτό.

Αρχαιότητες: 11 συλλήψεις, δέκα χρόνια κάθειρξη στο κείμενο, και μια συμφωνία που κατατέθηκε την ίδια μέρα

Στις 9 Οκτωβρίου το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε την εξάρθρωση δύο οργανώσεων «παράνομης αναζήτησης, κατοχής και διακίνησης αρχαιοτήτων» σε Κοζάνη, Καβάλα, Ξάνθη, Δράμα, Ροδόπη και Έβρο, με 11 συλληφθέντες, ανιχνευτές μετάλλων, νομίσματα και μαρμάρινα θραύσματα. Το δελτίο μιλά για «παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων» χωρίς άρθρο. Οι συλληφθέντες κατηγορούνται, δεν έχουν δικαστεί.

Ο νόμος είναι ο Κώδικας για την προστασία των αρχαιοτήτων, ν. 4858/2021. Άρθρο 61 παρ. 1: όποιος «χωρίς προηγούμενη άδεια διενεργεί ανασκαφή με σκοπό την ανεύρεση ή αποκάλυψη αρχαίων τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών», και κάθειρξη χωρίς ανώτατο όριο αν το κάνει «κατ' επάγγελμα ή κατά συνήθεια». Άρθρο 62: ανιχνευτής μετάλλων χωρίς άδεια, φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, τουλάχιστον τριών ετών αν γίνεται κατ' επάγγελμα. Άρθρο 63: εξαγωγή μνημείου, κάθειρξη μέχρι δέκα ετών. Η «εγκληματική οργάνωση» είναι αυτοτελές έγκλημα του Ποινικού Κώδικα, που προστίθεται στις ποινές του Κώδικα αρχαιοτήτων.

Την ίδια μέρα, 9 Οκτωβρίου, κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο κύρωσης της συμφωνίας Ελλάδας και Σερβίας «για την πρόληψη της κλοπής, της παράνομης ανασκαφής και της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής, διακίνησης» πολιτιστικών αγαθών και την επιστροφή τους, που υπογράφηκε στο Βελιγράδι στις 15 Μαΐου 2026. Το δελτίο της ΕΛ.ΑΣ. λέει ότι τα αντικείμενα πωλούνταν σε αγοραστές του εξωτερικού. Η συμφωνία θα είναι το εργαλείο για να γυρίσουν πίσω, όταν ψηφιστεί.

Τι προβλέπει ο νόμος

1. ν. 5209/2025 (Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας), άρθρο 16 παρ. 6 και 11Οδηγοί και επιβάτες μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων χωρίς κουβούκλιο φορούν προστατευτικό κράνος, κανονικά δεμένο. Μη χρήση από τον επιβάτη: κατηγορία Ε3-Α. Μη χρήση από τον οδηγό: κατηγορία Ε3-Β.
2. ν. 5209/2025, άρθρο 108 παρ. 5Κατηγορία Ε3-Α: διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ. Κατηγορία Ε3-Β: 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης και στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες. Κατηγορία Ε1-Α (πατίνι χωρίς κράνος, άρθρο 44 παρ. 12): 30 ευρώ.
3. ν. 5209/2025, άρθρο 110 παρ. 3 και 4Για τη μη χρήση κράνους, δεύτερη παράβαση μέσα σε πέντε χρόνια: 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας 180 ημέρες. Τρίτη: 2.000 ευρώ και αφαίρεση ένα έτος. Η πενταετία μετρά από την τελευταία παράβαση.
4. ν. 4662/2020, άρθρο 167 (όπως ισχύει, τροποποιημένο από το άρθρο 48 του ν. 5075/2023)Η Πυροσβεστική επιβάλλει στους παραβάτες της νομοθεσίας πυροπροστασίας διοικητικό πρόστιμο από 500 έως 50.000 ευρώ, με κριτήρια κινδύνου, και διπλάσιο του αρχικού σε υποτροπή μέσα σε ένα έτος.
5. Πυροσβεστική Διάταξη 9/2024 (ΦΕΚ Β' 2387/22.4.2024), άρθρο 23Στους παραβάτες επιβάλλονται τα διοικητικά πρόστιμα του Παραρτήματος Β της διάταξης για τα πρόστιμα, χωρίς να αποκλείονται οι ποινές των άρθρων 264 και 265 του Ποινικού Κώδικα. Το ποσό προκύπτει από βάση προστίμου επί συντελεστή βαρύτητας ανάλογο του ημερήσιου δείκτη κινδύνου πυρκαγιάς.
6. ν. 4858/2021 (Κώδικας προστασίας αρχαιοτήτων), άρθρα 61, 62 και 63Ανασκαφή χωρίς άδεια με σκοπό την ανεύρεση αρχαίων: κάθειρξη μέχρι δέκα ετών, κάθειρξη χωρίς ανώτατο όριο αν γίνεται κατ' επάγγελμα. Ανιχνευτής μετάλλων χωρίς άδεια: φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, τουλάχιστον τριών ετών κατ' επάγγελμα. Εξαγωγή μνημείου: κάθειρξη μέχρι δέκα ετών.

Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.

ν. 5209 · ψηφίστηκε 11 Ιουνίου 2025

Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και άλλες διατάξεις

Θεσπίζεται νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας που ενοποιεί τις υπάρχουσες διατάξεις με νέες ρυθμίσεις: αναλογική κατηγοριοποίηση παραβάσεων ανάλογα με την επικινδυνότητα, αυστηρές κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις και έμφαση στην προστασία των ευάλωτων χρηστών,…

+2 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Ελαφρώς θετικό

• ΝΔ ΝΑΙ
• ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ
• ΣΥΡΙΖΑ ΝΑΙ
• ΚΚΕ ΟΧΙ
• Ελληνική Λύση ΟΧΙ
• Νέα Αριστερά ΠΑΡΩΝ
• ΝΙΚΗ ΝΑΙ
• Πλεύση Ελευθερίας ΠΑΡΩΝ
• Σπαρτιάτες ΝΑΙ

Ο νόμος, άρθρο άρθρο → Ρώτησε για τον ν. 5209 →

ν. 5075 · ψηφίστηκε 8 Δεκεμβρίου 2023

Αναδιάρθρωση Πολιτικής Προστασίας - Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών και άλλες επείγουσες διατάξεις για την κρατική αρωγή

Αναδιαρθρώνεται η Πολιτική Προστασία με νέες δομές και ενίσχυση των μέτρων πρόληψης, θεσπίζεται Εθνικός Μηχανισμός Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών για βαριά ασθενείς και τραυματίες, και προβλέπονται ενισχύσεις για γεωργικές εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν…

0 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Ουδέτερο / αμφίρροπο

• ΝΔ ΝΑΙ
• ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
• ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ
• ΚΚΕ ΟΧΙ
• Ελληνική Λύση ΟΧΙ
• Νέα Αριστερά ΟΧΙ
• ΝΙΚΗ ΟΧΙ
• Σπαρτιάτες ΠΑΡΩΝ
• Πλεύση Ελευθερίας ΠΑΡΩΝ

Ο νόμος, άρθρο άρθρο → Ρώτησε για τον ν. 5075 →

Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

Τι προβλέπει ο ν. 5209/2025 για τη μη χρήση κράνους και την υποτροπή;Τι άλλαξε ο ν. 5075/2023 στα πρόστιμα της Πυροσβεστικής;

Διάβασε ακόμη

• Ψιλά γράμματα: πρόστιμα → Κάθε διάταξη προστίμου που ψήφισε η Βουλή από το 2023, με τον νόμο που τη φιλοξενεί.
• Ρώτησε το αρχείο → Ο νέος ΚΟΚ και ο νόμος για την πολιτική προστασία είναι στο αρχείο, με τις ψήφους κάθε κόμματος.

nomoprisma.ai

Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Τα δελτία των Αρχών είναι η πιο διαβασμένη νομική πληροφορία στη χώρα, γιατί τα αναδημοσιεύουν αυτούσια εκατοντάδες ιστότοποι. Όταν το δελτίο δίνει το ποσό αλλά όχι τη διάταξη, ο πολίτης μαθαίνει το κόστος χωρίς να μπορεί να το ελέγξει. Μία γραμμή με τον αριθμό του άρθρου θα έκανε κάθε δελτίο ελέγξιμο, και θα έκανε την πρόληψη πιο αποτελεσματική από το πρόστιμο.

Η σύγκριση των τριών Σωμάτων δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι γενικό. Η Αστυνομία στον ΚΟΚ παραθέτει τον νόμο, γιατί η εκστρατεία είναι επικοινωνιακό σχέδιο με τον νόμο στο κέντρο. Η Πυροσβεστική ανακοινώνει πρόστιμα ως αποτέλεσμα, όχι ως κανόνα. Η στήλη θα επανέρχεται κάθε μήνα στους ίδιους αριθμούς, για να φανεί αν αλλάζει κάτι.

Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.

Πηγές

1. Ελληνική Αστυνομία, δελτίο 5/10/2026 για την 66η εβδομάδα του νέου ΚΟΚ
2. Πυροσβεστικό Σώμα, δελτίο 10/10/2026 για πρόστιμα σε Αχαΐα, Ανατολική Αττική και Θεσσαλονίκη
3. Ελληνική Αστυνομία, δελτίο 9/10/2026 για τις δύο οργανώσεις αρχαιοκαπηλίας
4. Λιμενικό Σώμα, στατιστικά στοιχεία Σεπτεμβρίου 2026
5. Βουλή των Ελλήνων, νομοσχέδιο κύρωσης της συμφωνίας Ελλάδας–Σερβίας (PDF)
6. geitonometro.gr, ανοιχτό αρχείο δελτίων των Αρχών (API)

Newsletter · κάθε πρωί

Ο νόμος της ημέρας, στο email σου

Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.

Το email σου Γράψου

Θα σου στείλουμε ένα email επιβεβαίωσης. Απόρρητο

Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.