# Πανεπιστήμια: ο νέος νόμος απαντά στο ΣτΕ για τη μεροληψία, όχι για τα κριτήρια

ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ · Παιδεία · Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026 · https://nomoprisma.gr/news/2026-10-31/university-certification-ethaae

Στις 13 Αυγούστου το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ακύρωσε, με τις αποφάσεις 1167 έως 1172/2026, άδειες λειτουργίας τριών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων και πιστοποιήσεις των προγραμμάτων σπουδών τους. Δυόμισι μήνες μετά, το υπουργείο Παιδείας κατέθεσε τροπολογία στο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας για τους ψυχολόγους. Ψηφίστηκε στις 29 Οκτωβρίου και το ψηφισμένο κείμενο αναρτήθηκε στη Βουλή, ως άρθρα 88 έως 92.

## Αν σπουδάζω ή θέλω να γραφτώ σε μη κρατικό πανεπιστήμιο, ο νέος νόμος κάνει πιο σίγουρο το πτυχίο μου;

**Ετυμηγορία: Μισή απάντηση στο ΣτΕ.** Τα άρθρα 88 έως 92 του νόμου που ψηφίστηκε στις 29 Οκτωβρίου αλλάζουν τον τρόπο που πιστοποιούνται τα προγράμματα σπουδών δημόσιων πανεπιστημίων και παραρτημάτων ξένων. Βάζουν πενταετές κώλυμα για όσους αξιολογούν, αλλά τα «συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια» που το ΣτΕ βρήκε να λείπουν δεν τα γράφουν, τα αφήνουν σε Οδηγό που θα εγκρίνει η ίδια η Αρχή. Και ορίζουν, με ισχύ από το 2020, ότι οι αποφάσεις συγκρότησης των επιτροπών της δεν χρειάζεται να δημοσιεύονται σε ΦΕΚ.

Νομικά ο νόμος καλύπτει τη μία από τις δύο αιτίες που επικαλέστηκε το ΣτΕ για τις πιστοποιήσεις, τη σχέση αξιολογητή και ιδρύματος, με σαφή κανόνα πενταετίας. Τη δεύτερη, τα συγκεκριμένα κριτήρια, τη μεταθέτει σε Οδηγό που δεν έχει εκδοθεί, οπότε το αν θα αντέξουν οι επόμενες πιστοποιήσεις θα κριθεί από αυτόν, όχι από τον νόμο. Οι αποφάσεις του ΣτΕ μένουν όπως είναι.

## Τι έκρινε το ΣτΕ

Κατά την ανακοίνωση του Δικαστηρίου, οι αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 ακύρωσαν πιστοποιήσεις προγραμμάτων γιατί, εκτός από τις άκυρες άδειες, στηρίχθηκαν σε στοιχεία του παραρτήματος της απόφασης 48136/17.12.2024 της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) που «δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια», όπως απαιτεί ο ν. 5094/2024. Η 1171/2026 ακύρωσε άδεια γιατί μέλος της επιτροπής αξιολόγησης «είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα», κάτι που δημιουργεί υπόνοια μεροληψίας (άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας).

Το ΣτΕ δεν έκρινε αντισυνταγματικά τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων. Επανέλαβε ότι το Σύνταγμα δεν τα απαγορεύει, αρκεί ειδικός νόμος να διασφαλίζει την ποιότητα.

## Τι αλλάζει ο νόμος

Οι Επιτροπές Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης είναι πενταμελείς, με τέσσερις εμπειρογνώμονες από πανεπιστήμια ή ερευνητικούς φορείς του εξωτερικού και έναν φοιτητή, και τις ορίζει το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης της Αρχής από νέο Μητρώο με τρία ειδικά μητρώα, εμπειρογνωμόνων, φοιτητών και επαγγελματιών με τουλάχιστον δέκα χρόνια σε νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα. Τα μέλη τους «δεν μπορούν να ανήκουν ή να έχουν οποιαδήποτε εκπαιδευτική, ερευνητική ή υπηρεσιακή σχέση» με το ίδρυμα που αξιολογείται, ούτε να είχαν την τελευταία πενταετία (νέο άρθρο 13 ν. 4653/2020, άρθρο 89). Οι αποφάσεις συγκρότησης αναρτώνται στη Διαύγεια.

Τα κριτήρια δεν γράφονται στον νόμο. Το άρθρο 90 αναθέτει στο Ανώτατο Συμβούλιο της ΕΘΑΑΕ να εγκρίνει Οδηγό Πιστοποίησης κοινό για δημόσια πανεπιστήμια και παραρτήματα ξένων, με τη διαδικασία, τη μεθοδολογία και «κάθε άλλο ειδικότερο ή διαδικαστικό θέμα». Ο Οδηγός, ο Κανονισμός του Μητρώου και ο Κώδικας Δεοντολογίας δημοσιεύονται με το πλήρες κείμενό τους στο site της Αρχής (άρθρο 91 παρ. 2).

Οι πιστοποιήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη συνεχίζουν με τις επιτροπές που έχουν ήδη συγκροτηθεί, αν όλα τα μέλη τους εγγραφούν στο νέο Μητρώο, και τα στάδια που έχουν γίνει δεν επαναλαμβάνονται, εφόσον πληρούν όσα θα ορίσει ο Οδηγός (άρθρο 92).

## Η αναδρομική διάταξη

Το άρθρο 91 προσθέτει τις αποφάσεις συγκρότησης των αμειβόμενων επιτροπών της ΕΘΑΑΕ στις πράξεις που δεν δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (άρθρο 8 ν. 3469/2006). Και ορίζει: «Η ισχύς της παρ. 1 εκκινεί από την 24η.1.2020», δηλαδή από την ημέρα που δημοσιεύθηκε ο ν. 4653/2020 που ίδρυσε την Αρχή. Το κείμενο του νόμου δεν εξηγεί γιατί η ρύθμιση γυρίζει έξι χρόνια πίσω.

## Τι προβλέπει ο νόμος

- **Νόμος του υπουργείου Υγείας (ψηφίστηκε 29.10.2026), άρθρο 89 (νέο άρθρο 13 ν. 4653/2020)** (https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/bcc26661-143b-4f2d-8916-0e0e66ba4c50/13459846.pdf): Μητρώο Εξωτερικών Αξιολογητών με τρία ειδικά μητρώα. Πενταμελείς επιτροπές (4 εμπειρογνώμονες, 1 φοιτητής), τριμελείς με ειδική αιτιολογία. Κώλυμα για όποιον έχει ή είχε την τελευταία πενταετία σχέση με το ίδρυμα. Ευθύνη μελών μόνο για δόλο ή βαριά αμέλεια.
- **Ίδιος νόμος, άρθρο 90 (νέο άρθρο 13Α ν. 4653/2020)** (https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/bcc26661-143b-4f2d-8916-0e0e66ba4c50/13459846.pdf): Το Ανώτατο Συμβούλιο της ΕΘΑΑΕ εγκρίνει Κανονισμό Μητρώου, Οδηγό Πιστοποίησης για ΑΕΙ και παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων και Κώδικα Δεοντολογίας. Αποζημιώσεις με κοινή υπουργική απόφαση.
- **Ίδιος νόμος, άρθρα 91 και 92** (https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/bcc26661-143b-4f2d-8916-0e0e66ba4c50/13459846.pdf): Οι αποφάσεις συγκρότησης αμειβόμενων επιτροπών της ΕΘΑΑΕ δεν δημοσιεύονται σε ΦΕΚ, με ισχύ από 24.1.2020. Οι πιστοποιήσεις σε εξέλιξη συνεχίζουν με τις υπάρχουσες επιτροπές αν τα μέλη εγγραφούν στο Μητρώο.

## Διάβασε ακόμη στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- Ψιλά γράμματα: https://nomoprisma.gr/#/fine-print
- Εξουσιοδοτήσεις: https://nomoprisma.gr/#/delegations

## Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Ο νομοθέτης μπορεί να αλλάζει διαδικασίες και αναδρομικά, αλλά όταν η αλλαγή αγγίζει ζητήματα που εκκρεμούν στα δικαστήρια, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ζητά «επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος» (άρθρο 6 ΕΣΔΑ). Κατά τα δημοσιεύματα, εκκρεμούν στο ΣτΕ αιτήσεις ακύρωσης κατά των αδειών και των πιστοποιήσεων παραρτημάτων, οπότε το αν η διάταξη των ΦΕΚ θα παίξει ρόλο σε αυτές είναι ανοιχτό.

Για φοιτητές που ήδη σπουδάζουν σε παραρτήματα, το νέο πλαίσιο δεν λέει τι γίνεται αν μια πιστοποίηση ακυρωθεί ξανά. Η απάντηση θα κριθεί από τον Οδηγό και από το πόσο γρήγορα θα εγκριθεί, γιατί ως τότε οι εκκρεμείς πιστοποιήσεις κρατούν τα στάδια που έγιναν μόνο εφόσον ταιριάζουν σε έναν κανόνα που δεν υπάρχει ακόμη.

## Πηγές

- Alfavita: https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/556856_deltio-typoy-tis-apofasi-toy-ste-gia-tin-akyrosi-ton-adeion-ton-idiotikon
- Πρώτο Θέμα: https://www.protothema.gr/greece/article/1902409/tropologia-tou-paideias-me-ton-idio-tropo-tha-axiologouda-tha-pistopoioudai-ta-programmata-se-dimosia-kai-mi-kratika/
- ΣΚΑΪ: https://www.skai.gr/news/greece/panepistimia-tropologia-gia-tin-pistopoiisi-spoudon

Φωτογραφία: A.Savin, CC BY-SA 3.0 (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Attica_06-13_Athens_30_University.jpg)

_Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Ισχύει το τεκμήριο αθωότητας._