# Αγρότες: όποιος περάσει τα 15.000 € και δεν δηλώσει, η ΑΑΔΕ τον μεταφέρει μόνη της στο κανονικό ΦΠΑ

ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ · Οικονομία · Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026 · https://nomoprisma.gr/news/2026-10-31/farmers-vat-automatic-switch

Στο ειδικό καθεστώς αγροτών ο παραγωγός δεν χρεώνει ΦΠΑ και δεν υποβάλλει δηλώσεις ΦΠΑ, παίρνει όμως επιστροφή ενός κατ' αποκοπή ποσοστού. Μένει εκεί όσο οι πωλήσεις του σε αγροτικά προϊόντα και υπηρεσίες είναι κάτω από 15.000 ευρώ τον χρόνο και οι επιδοτήσεις κάτω από 5.000 (άρθρο 48 Κώδικα ΦΠΑ). Όποιος τα ξεπεράσει πρέπει να περάσει στο κανονικό καθεστώς από την αρχή του επόμενου έτους. Το άρθρο 308 του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή, το ίδιο με τις 120 δόσεις, ορίζει τι γίνεται αν δεν το κάνει.

## Είμαι στο ειδικό καθεστώς αγροτών. Μπορεί η εφορία να με περάσει στο κανονικό ΦΠΑ χωρίς να κάνω αίτηση;

**Ετυμηγορία: Κατατέθηκε, δεν ψηφίστηκε.** Το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που συζητείται στη Βουλή δίνει στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να μετατάσσει η ίδια στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ τον αγρότη που ξεπέρασε τα όρια του ειδικού καθεστώτος και δεν το δήλωσε, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου. Μαζί αλλάζουν αυτόματα τα βιβλία και η έδρα του, και ο αγρότης έχει δέκα ημέρες για να διορθώσει τα στοιχεία.

Η ρύθμιση δεν αλλάζει ποιος ανήκει στο κανονικό καθεστώς, αυτό το ορίζει ήδη ο Κώδικας ΦΠΑ. Αλλάζει ποιος κάνει τη μετάταξη: αν δεν την κάνει ο αγρότης, την κάνει η ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που έχει. Η νομική βάση είναι σαφής, αλλά το ποια στοιχεία θα χρησιμοποιούνται και τι γίνεται με τις δηλώσεις του διαστήματος που μεσολαβεί μένουν σε απόφαση που δεν έχει εκδοθεί.

## Τι προβλέπει

Αν ο αγρότης δεν δηλώσει μετάταξη στην προθεσμία των 30 ημερών του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, «η Φορολογική Διοίκηση προβαίνει οίκοθεν στη μετάταξή του στο κανονικό καθεστώς την αμέσως επόμενη ημέρα της καταληκτικής προθεσμίας εμπρόθεσμης μετάταξης», με ημερομηνία ισχύος την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί εκείνο στο οποίο έπαψε να πληροί τις προϋποθέσεις (νέο τέταρτο εδάφιο άρθρου 11 παρ. 13 ΚΦΔ).

Με την ίδια πράξη αλλάζουν το αντικείμενο δραστηριότητας, το λογιστικό σύστημα, το καθεστώς ΦΠΑ και η έδρα, που θεωρείται η διεύθυνση κατοικίας. Ο αγρότης έχει δέκα ημέρες για να υποβάλει δήλωση μεταβολών με τα σωστά στοιχεία. Αν στην πραγματικότητα είχε σταματήσει τη δραστηριότητα, μπορεί μέσα στις ίδιες δέκα ημέρες να δηλώσει διακοπή με ημερομηνία την 1η Ιανουαρίου (άρθρο 308 παρ. 2).

Πώς θα γίνεται στην πράξη, ποια στοιχεία θα χρησιμοποιεί η ΑΑΔΕ για να διαπιστώσει ότι ξεπεράστηκαν τα όρια και κάθε άλλη λεπτομέρεια, θα το ορίσει απόφαση του Διοικητή της (άρθρο 310).

## Τι σημαίνει το κανονικό καθεστώς

Στο κανονικό καθεστώς ο αγρότης χρεώνει ΦΠΑ στις πωλήσεις του, εκπίπτει τον ΦΠΑ των αγορών του, εκδίδει παραστατικά και υποβάλλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ. Μέσα σε δύο μήνες από τη μετάταξη υποβάλλει και δήλωση απογραφής (άρθρο 48 παρ. 7 Κώδικα ΦΠΑ).

Το άρθρο 308 δεν αναφέρει τι γίνεται με τις υποχρεώσεις ΦΠΑ για το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου ως την ημέρα της μετάταξης, ούτε πρόστιμα ή απαλλαγή από πρόστιμα. Αυτό μένει στους γενικούς κανόνες του Κώδικα και στην απόφαση της ΑΑΔΕ.

## Τι προβλέπει ο νόμος

- **Νομοσχέδιο ΥΠΕΘΟΟ για servicers, κρυπτοστοιχεία και 120 δόσεις, άρθρο 308 (άρθρο 11 παρ. 13 και 16 ΚΦΔ)** (https://www.taxheaven.gr/attachment/39428): Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος που δεν πληροί πια τις προϋποθέσεις και δεν μετατάσσεται εμπρόθεσμα μετατάσσεται οίκοθεν από τη Φορολογική Διοίκηση, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Αλλάζουν αυτόματα δραστηριότητα, βιβλία, καθεστώς ΦΠΑ και έδρα. Δήλωση μεταβολών ή διακοπής μέσα σε 10 ημέρες.
- **Ίδιο νομοσχέδιο, άρθρο 310 (άρθρο 83 παρ. 8 ΚΦΔ)** (https://www.taxheaven.gr/attachment/39428): Με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ ορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και τα δεδομένα για την οίκοθεν μετάταξη.
- **ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), άρθρο 48** (https://www.taxheaven.gr/law/5144/2024/arthro/48): Ειδικό καθεστώς για αγρότες με παραδόσεις αγροτικών προϊόντων και υπηρεσιών κάτω από 15.000 ευρώ και επιδοτήσεις κάτω από 5.000 ευρώ το προηγούμενο έτος. Όποιος τα ξεπεράσει μετατάσσεται υποχρεωτικά στο κανονικό από την αρχή του επόμενου έτους και υποβάλλει απογραφή μέσα σε δύο μήνες.

## Στο αρχείο του ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- ν. 5144: Κώδικας Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (https://nomoprisma.gr/#/law/a1999c30-b514-4c08-a3e8-b1ff01590d1f). Ψήφοι: ΝΔ ΝΑΙ, ΣΥΡΙΖΑ ΠΑΡΩΝ, ΠΑΣΟΚ ΠΑΡΩΝ, ΚΚΕ ΟΧΙ, Ελληνική Λύση ΟΧΙ, Νέα Αριστερά ΟΧΙ, ΝΙΚΗ ΟΧΙ, Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ, Σπαρτιάτες ΟΧΙ. Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: +1 (Οριακά θετικό)
- ν. 5104: Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις (https://nomoprisma.gr/#/law/1d11fe0f-b553-4a8f-a5eb-b14d016c4702). Ψήφοι: ΝΔ ΝΑΙ, ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ, ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ, ΚΚΕ ΟΧΙ, Ελληνική Λύση ΠΑΡΩΝ, Νέα Αριστερά ΟΧΙ, ΝΙΚΗ ΠΑΡΩΝ, Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ, Σπαρτιάτες ΠΑΡΩΝ. Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: +1 (Οριακά θετικό)

## Διάβασε ακόμη στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- Εξουσιοδοτήσεις: https://nomoprisma.gr/#/delegations
- Νομοθέτηση: https://nomoprisma.gr/#/lawmaking

## Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Για τον αγρότη που ξέρει ότι πέρασε τα όρια, η αλλαγή κυρίως κλείνει ένα παράθυρο: δεν μπορεί πια να μείνει στο ειδικό καθεστώς μόνο επειδή δεν δήλωσε. Για όποιον δεν το ξέρει, για παράδειγμα επειδή μια επιδότηση πληρώθηκε σε άλλο έτος από αυτό που περίμενε, η πρώτη ενημέρωση μπορεί να είναι η ίδια η μετάταξη, και οι δέκα ημέρες για διόρθωση είναι λίγες.

Τα όρια των 15.000 και 5.000 ευρώ δεν έχουν τιμαριθμική αναπροσαρμογή στον Κώδικα. Όσο ανεβαίνουν οι τιμές των προϊόντων και οι επιδοτήσεις, περισσότεροι μικροί παραγωγοί τα ξεπερνούν χωρίς να έχουν μεγαλώσει, και με την αυτόματη μετάταξη αυτό θα φανεί πιο γρήγορα.

## Πηγές

- Taxheaven: https://www.taxheaven.gr/news/74824/agrotes-eidikoy-kaoestwtos-aytomath-metataxh-sto-kanoniko-apo-thn-aade-ti-problepetai-gia-tis-prooesmies-kai-tis-metaboles-sto-mhtrwo
- Αγρότυπος: https://www.agrotypos.gr/chrima/forologia/sti-vouli-i-aftomati-metataxi-agroton-apo-to-eidiko-sto-kanoniko-kathestos-fpa-apo-tin-aade

Φωτογραφία: Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0 (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Korfu_(GR),_Agii_Douli,_Olivenhain_--_2018_--_1284-8.jpg)

_Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Ισχύει το τεκμήριο αθωότητας._