# Παραιτείται ο Χάρης Μαμουλάκης: γιατί η έδρα γυρίζει στον ΣΥΡΙΖΑ και όχι στο κόμμα που πηγαίνει

ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ · Θεσμοί · Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026 · https://nomoprisma.gr/news/2026-10-19/mp-resignation-seat

Ο βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, εκλεγμένος με τον ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούνιο του 2023 και ανεξάρτητος από τις 15 Ιουλίου 2026, παραιτείται σήμερα από την έδρα του, κατά τα δημοσιεύματα, για να ενταχθεί στο νέο κόμμα που ιδρύει ο Αλέξης Τσίπρας. Η έδρα όμως δεν τον ακολουθεί. Ο εκλογικός νόμος την επιστρέφει στον πρώτο επιλαχόντα του ψηφοδελτίου του ΣΥΡΙΖΑ στο Ηράκλειο, δηλαδή στο κόμμα από το οποίο έφυγε. Αυτό είναι που κάνει την παραίτηση πολιτική απόφαση και όχι διαδικαστική: ο βουλευτής μπορούσε να μείνει ανεξάρτητος ως το τέλος της περιόδου, όπως κάνουν άλλοι 49.

## Όταν παραιτείται ανεξάρτητος βουλευτής, ποιος παίρνει την έδρα του;

**Ετυμηγορία: Στον επιλαχόντα του 2023.** Έδρα που κενώνεται «για οποιοδήποτε λόγο» πληρώνεται από τους αναπληρωματικούς του ίδιου συνδυασμού στην ίδια περιφέρεια (ΠΔ 26/2012, άρθρο 104). Συνδυασμός είναι το ψηφοδέλτιο του Ιουνίου 2023, όχι το κόμμα στο οποίο ανήκει σήμερα ο βουλευτής.

Στέκει απολύτως. Η έδρα ανήκει στον συνδυασμό της εκλογικής περιφέρειας για όλη την περίοδο, και η ανεξαρτητοποίηση ή η προσχώρηση σε άλλο κόμμα δεν την αποσπά από τη λίστα του 2023. Ο νόμος δεν γνωρίζει «έδρα του ΣΥΡΙΖΑ» ή «έδρα του νέου κόμματος», γνωρίζει μόνο αναπληρωματικούς συγκεκριμένου ψηφοδελτίου με σειρά σταυρών. Το μόνο ανοιχτό είναι πραγματικό, όχι νομικό: αν ο πρώτος επιλαχών αποδεχθεί την έδρα και σε ποια κοινοβουλευτική ομάδα θα καθίσει, γιατί ούτε αυτόν δεσμεύει ο νόμος να μείνει στο κόμμα του ψηφοδελτίου.

## Τι έγινε

Στις 15 Ιουλίου 2026 ο Χάρης Μαμουλάκης ενημέρωσε με επιστολή τον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη ότι αποχωρεί από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζει ως ανεξάρτητος, την ίδια εβδομάδα με άλλους δύο βουλευτές. Στις 19 Οκτωβρίου, κατά τα δημοσιεύματα, υποβάλλει την παραίτησή του από το βουλευτικό αξίωμα και προσχωρεί στο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα.

Ο βουλευτής Χανίων Παύλος Πολάκης είχε ζητήσει δημόσια από τον Ιούλιο από τους βουλευτές που ανεξαρτητοποιούνται να παραιτηθούν και από την έδρα, όχι μόνο από την ομάδα. Το ερώτημα «σε ποιον ανήκει η έδρα» είναι νομικά απαντημένο εδώ και δεκαετίες, αλλά η απάντηση εκπλήσσει όποιον νομίζει ότι η έδρα ανήκει στο πρόσωπο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Βουλής που κρατά το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ, 55 από τους 315 βουλευτές που πέρασαν από την Κ' Περίοδο έχουν αλλάξει κοινοβουλευτική ομάδα από τον Ιούνιο του 2023, και 50 είναι σήμερα ανεξάρτητοι. Σε 38 ονομαστικές ψηφοφορίες ο κ. Μαμουλάκης ψήφισε όπως ο ΣΥΡΙΖΑ και στις 38, χωρίς καμία διαφοροποίηση, και στις 29 από αυτές ψήφισε «όχι».

## Τι λέει ο νόμος

Η παραίτηση είναι συνταγματικό δικαίωμα του βουλευτή: συντελείται μόλις υποβάλει γραπτή δήλωση στον Πρόεδρο της Βουλής (Σύνταγμα, άρθρο 60 παρ. 2). Δεν χρειάζεται αποδοχή, δεν χρειάζεται ψηφοφορία.

Η πλήρωση της έδρας ρυθμίζεται από το άρθρο 104 του ΠΔ 26/2012, την κωδικοποίηση της εκλογικής νομοθεσίας: «Οι βουλευτικές έδρες που κενώνονται για οποιοδήποτε λόγο κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου» πληρώνονται από τους αναπληρωματικούς του ίδιου συνδυασμού στην ίδια εκλογική περιφέρεια, κατά τη σειρά ανακήρυξής τους, και τους καλεί ο Πρόεδρος της Βουλής. Οι αναπληρωματικοί ανακηρύσσονται μαζί με τους βουλευτές αμέσως μετά τις εκλογές (άρθρο 103), με βάση τους σταυρούς προτίμησης του ψηφοδελτίου.

Το κλειδί είναι η λέξη «συνδυασμός». Είναι το ψηφοδέλτιο με το οποίο εκλέχθηκε κάποιος, όχι η κοινοβουλευτική ομάδα στην οποία ανήκει τη στιγμή της παραίτησης. Ένας ανεξάρτητος ή ένας βουλευτής που προσχώρησε σε άλλο κόμμα κουβαλά την έδρα όσο την κρατά, αλλά μόλις την αφήσει, γυρίζει στη λίστα του 2023. Αν ο πρώτος επιλαχών δεν την αποδεχθεί, καλείται ο επόμενος. Αν εξαντληθούν οι αναπληρωματικοί, προκηρύσσεται αναπληρωματική εκλογή στην περιφέρεια (άρθρο 104 παρ. 2).

## Τι σημαίνει για τον ψηφοφόρο του Ηρακλείου

Ο ψηφοφόρος που σταύρωσε τον κ. Μαμουλάκη στο ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούνιο του 2023 θα εκπροσωπηθεί από τον επόμενο σε σταυρούς του ίδιου ψηφοδελτίου, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται πολιτικά εκείνος σήμερα. Το κόμμα στο οποίο προσχωρεί ο παραιτούμενος δεν κερδίζει έδρα, και ο ΣΥΡΙΖΑ, που είχε μείνει με 19 βουλευτές στα στοιχεία του ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ, παίρνει πίσω μία, αν ο επιλαχών την αποδεχθεί και παραμείνει στην ομάδα.

Ο νόμος δεν ρωτά γιατί κενώθηκε η έδρα. Παραίτηση, θάνατος, έκπτωση, ακύρωση εκλογής: ο ίδιος μηχανισμός. Γι' αυτό και η επιλογή του βουλευτή να παραιτηθεί αντί να μείνει ανεξάρτητος είναι η μόνη πράξη που αλλάζει τους συσχετισμούς, και την παίρνει εκείνος, όχι το κόμμα που φεύγει ούτε αυτό που τον υποδέχεται.

## Τι προβλέπει ο νόμος

- **ΠΔ 26/2012 (κωδικοποίηση εκλογικής νομοθεσίας), άρθρο 104** (https://www.e-nomothesia.gr/kat-bouli-bouleutes/pd-26-2012.html): Οι βουλευτικές έδρες που κενώνονται «για οποιοδήποτε λόγο» κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου πληρώνονται από τους αναπληρωματικούς του ίδιου συνδυασμού στην ίδια εκλογική περιφέρεια, κατά τη σειρά ανακήρυξής τους, που καλούνται από τον Πρόεδρο της Βουλής. Αν δεν υπάρχουν αναπληρωματικοί, προκηρύσσεται αναπληρωματική εκλογή.
- **ΠΔ 26/2012, άρθρο 103** (https://www.e-nomothesia.gr/kat-bouli-bouleutes/pd-26-2012.html): Η ανακήρυξη των βουλευτών και των αναπληρωματικών κάθε συνδυασμού γίνεται από το αρμόδιο πρωτοδικείο σε δημόσια συνεδρίαση, αμέσως μετά τις εκλογές, με βάση τους σταυρούς προτίμησης.
- **Σύνταγμα, άρθρο 60 παρ. 2** (https://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/To-Politevma/Syntagma/): Η παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα είναι δικαίωμα του βουλευτή και συντελείται μόλις ο βουλευτής υποβάλει γραπτή δήλωση στον Πρόεδρο της Βουλής.

## Στο αρχείο του ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- ν. 5285: Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού - Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές (https://nomoprisma.gr/#/law/85916beb-f136-4905-9d69-b3f301618148). Ψήφοι: ΝΔ ΝΑΙ, ΠΑΣΟΚ ΝΑΙ, Ανεξάρτητοι Διχασμένο, ΣΥΡΙΖΑ ΠΑΡΩΝ, ΚΚΕ ΟΧΙ, Νέα Αριστερά ΟΧΙ, Ελληνική Λύση ΟΧΙ, ΝΙΚΗ ΟΧΙ, Πλεύση Ελευθερίας ΝΑΙ. Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: +3 (Μάλλον ωφέλιμο)
- ν. 5083: Εκλογή ευρωβουλευτών, διευκόλυνση εκλογέων μέσω επιστολικής ψήφου, εκκαθάριση εκλογικών καταλόγων και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Εσωτερικών (https://nomoprisma.gr/#/law/07833c50-858f-4cb2-8ac8-b0f500004d2c). Ψήφοι: ΝΔ ΝΑΙ, ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ, ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ, ΚΚΕ ΟΧΙ, Ελληνική Λύση ΟΧΙ, Νέα Αριστερά ΟΧΙ, ΝΙΚΗ ΟΧΙ, Σπαρτιάτες ΟΧΙ, Πλεύση Ελευθερίας ΠΑΡΩΝ, Ανεξάρτητοι ΟΧΙ. Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: 0 (Ουδέτερο / αμφίρροπο)

## Διάβασε ακόμη στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- Βουλευτές: ποιος ψήφισε τι: https://nomoprisma.gr/#/mps
- Ποιος το πρότεινε: https://nomoprisma.gr/#/proposers

## Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Ο μηχανισμός του άρθρου 104 προστατεύει τον ψηφοφόρο, όχι το κόμμα: η έδρα δεν ακολουθεί τον βουλευτή, αλλά δεν δεσμεύει ούτε τον επιλαχόντα. Αυτό εξηγεί γιατί οι ανεξαρτητοποιήσεις της Κ' Περιόδου (55 αλλαγές ομάδας σε 315 βουλευτές) σπάνια καταλήγουν σε παραίτηση. Όποιος παραιτείται χαρίζει την έδρα στη λίστα από την οποία έφυγε, και αυτό το κάνει μόνο όποιος θέλει να δείξει ότι το νέο του εγχείρημα δεν ζει με δανεική έδρα.

Για τον αναγνώστη που αναρωτιέται αν «του ανήκει» η ψήφος του, η απάντηση του εκλογικού νόμου είναι ότι η ψήφος πήγε σε ένα ψηφοδέλτιο και σε μια σειρά προσώπων, και εκεί μένει ως τις επόμενες εκλογές. Ό,τι γίνεται μέσα στη Βουλή μετά, μετακινήσεις, προσχωρήσεις, νέα κόμματα, δεν περνά από την κάλπη. Το μόνο εργαλείο ελέγχου που έχει ο πολίτης ενδιάμεσα είναι η ονομαστική ψηφοφορία: εκεί φαίνεται τι ψήφισε ο βουλευτής του, και στην περίπτωση αυτή τα 38 στα 38 λένε ότι η διαφωνία με τον ΣΥΡΙΖΑ δεν πέρασε ποτέ από την αίθουσα.

## Πηγές

- ΣΚΑΪ: https://www.skai.gr/news/politics/paraiteitai-apo-ti-vouleytiki-tou-edra-o-xaris-mamoulakis
- Εφημερίδα των Συντακτών: https://www.efsyn.gr/politiki/1491289/paraiteitai-apo-voyleytis-o-haris-mamoylakis/
- in.gr (ανεξαρτητοποίηση 15/7): https://www.in.gr/2026/07/15/politics/aneksartitopoiithikan-apo-ton-syriza-meikopoulos-kai-mamoulakis/
- ekriti.gr: https://www.ekriti.gr/politiko-paraskinio/paraiteitai-apo-boyleytis-kai-paradidei-tin-edra-ston-syriza-o-haris-mamoylakis

Φωτογραφία: Jebulon, CC0 (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Vouli_greek_Parliament_Athens_Greece_from_Acropolis.jpg)

_Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Ισχύει το τεκμήριο αθωότητας._