Ξενοδοχείο στου Μακρυγιάννη: 7 χρόνια μετά το ΣτΕ, τρίτο πρόστιμο στο Δημόσιο
Μπορεί το κράτος να μην εκτελεί μια απόφαση του ΣτΕ;
Το 2019 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας ακύρωσε την οικοδομική άδεια δεκαώροφου ξενοδοχείου στου Μακρυγιάννη, μέσα στον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο της Αθήνας, γιατί έκρυβε τη θέα προς την Ακρόπολη. Οι δύο τελευταίοι όροφοι έπρεπε να κατεδαφιστούν. Επτά χρόνια μετά, στέκουν ακόμη. Το ίδιο δικαστήριο επέβαλε αυτή την εβδομάδα, κατά τα δημοσιεύματα, τρίτη χρηματική κύρωση στη Διοίκηση, και ο υπεύθυνος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής απάντησε ότι η μελέτη προχωρά. Η υπόθεση είναι η πιο καθαρή δοκιμή του νέου νόμου για τη συμμόρφωση της Διοίκησης, του ν. 5326/2026.
Η ετυμηγορία
Νόμιμη κύρωση, εκκρεμής κατεδάφισηΜπορεί το κράτος να μην εκτελεί μια απόφαση του ΣτΕ;
Το Τριμελές Συμβούλιο Συμμόρφωσης του ΣτΕ (πρακτικό 18/2026) διαπίστωσε ότι η Διοίκηση δεν έχει συμμορφωθεί με την απόφαση 2102/2019 της Ολομέλειας για το δεκαώροφο ξενοδοχείο δίπλα στην Ακρόπολη και της επέβαλε νέα κύρωση 20.000 € υπέρ των κατοίκων που προσέφυγαν. Οι δύο προηγούμενες δεν έχουν πληρωθεί. Η μελέτη κατεδάφισης έχει προθεσμίες ως το τέλος του 2027.
Η κύρωση στέκει: η υποχρέωση συμμόρφωσης είναι συνταγματική (άρθρο 95 παρ. 5) και το Τριμελές Συμβούλιο έχει από τον ν. 3068/2002 την εξουσία να διαπιστώνει τη μη συμμόρφωση και να επιβάλλει χρηματική κύρωση υπέρ του πολίτη που προσέφυγε. Η «πρόοδος» που επικαλείται η Διοίκηση δεν αρκεί, γιατί το μέτρο είναι η εκτέλεση της απόφασης και όχι η καλή πρόθεση. Το πρόβλημα δεν είναι νομικό, είναι εκτελεστικό: τρεις κυρώσεις σε έντεκα μήνες, καμία πληρωμένη, και χρονοδιάγραμμα που φτάνει στο τέλος του 2027. Ο ν. 5326/2026 φτιάχτηκε ακριβώς για τέτοιες υποθέσεις, με επαναλαμβανόμενες κυρώσεις ανά εξάμηνο και, μετά από 12 μήνες, υποκατάσταση. Αν η υποκατάσταση μπορεί να φτάσει ως την ίδια την κατεδάφιση, δηλαδή σε υλική ενέργεια και όχι μόνο σε έκδοση πράξης, είναι το ερώτημα που θα κριθεί όταν (και αν) κατατεθεί η νέα αίτηση.
Τι διαπίστωσε το Συμβούλιο
Με το πρακτικό 18/2026 το Τριμελές Συμβούλιο Συμμόρφωσης της Ολομέλειας, με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο, διαπίστωσε ότι η Διοίκηση δεν έχει συμμορφωθεί με την απόφαση 2102/2019. Εκείνη ακύρωσε την άδεια 24/2019 της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Αθηναίων, που είχε αναθεωρήσει την άδεια 15/2017 για δεκαώροφο ξενοδοχείο με τρία υπόγεια και πισίνα στην ταράτσα.
Το Συμβούλιο αναγνώρισε πρόοδο: η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής ολοκλήρωσε τον διαγωνισμό και υπέγραψε σύμβαση για τη μελέτη μερικής κατεδάφισης. Μένουν όμως δύο βήματα, η ολοκλήρωση της μελέτης και η ανάθεση και εκτέλεση της ίδιας της κατεδάφισης, και η σύμβαση έχει προθεσμίες ως το τέλος του 2026 και το τέλος του 2027. Επτά χρόνια από την απόφαση και πέντε από την αίτηση συμμόρφωσης δεν είναι «προσήκουσα» συμμόρφωση.
Η νέα κύρωση είναι 20.000 ευρώ, καταβλητέα στους αιτούντες. Οι δύο προηγούμενες, 5.000 € ανά αιτούντα τον Νοέμβριο του 2025 και 10.000 € τον Απρίλιο του 2026 κατά τα δημοσιεύματα, δεν έχουν πληρωθεί ακόμη, και αυτό ενίσχυσε την κρίση του Συμβουλίου. Αν δεν πληρώσει το Υπουργείο Οικονομικών, η υποχρέωση περνά στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση.
Τι λέει η Διοίκηση
Ο γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής δήλωσε ότι η διαδικασία δεν έχει κολλήσει: χρειάζεται συμπληρωματική μελέτη, που περιμένει να ολοκληρωθεί σύντομα μαζί με ελέγχους στο κτίριο, ενώ οι μηχανικοί του Υπουργείου Υποδομών δεν έχουν ακόμη τελειώσει τον ειδικό έλεγχο των παραδοτέων. Είπε επίσης ότι η κατεδάφιση θα είναι η πρώτη τέτοια στην Ελλάδα σε ξενοδοχείο που λειτουργεί, και ότι η Αποκεντρωμένη δεν είναι αρμόδια να το κλείσει.
Για το ποιος πληρώνει τα πρόστιμα, η Αποκεντρωμένη ελέγχει αν είναι δική της υποχρέωση ή του Υπουργείου Οικονομικών. Ο ν. 5326/2026 λύνει το ερώτημα για τις νέες υποθέσεις: το ποσό καταλογίζεται στον φορέα που οφείλει να συμμορφωθεί και εγγράφεται ειδική πίστωση κάθε χρόνο στον προϋπολογισμό.
Τι αλλάζει ο νέος νόμος
Η αίτηση των κατοίκων κρίθηκε με το παλιό καθεστώς του ν. 3068/2002, γιατί κατατέθηκε πριν από τον Αύγουστο του 2026. Το Συμβούλιο όμως σημείωσε, κατά τα δημοσιεύματα, ότι αν η Διοίκηση συνεχίσει να μη συμμορφώνεται, οι αιτούντες μπορούν να κάνουν νέα αίτηση, που θα κριθεί με τον ν. 5326/2026. Το άρθρο 31 παρ. 3 του νόμου το λέει ρητά: νέα αίτηση για την ίδια απόφαση μετά την έναρξη ισχύος του υπάγεται στο νέο Μέρος.
Και το νέο Μέρος έχει δόντια. Το Συμβούλιο Συμμόρφωσης δίνει προθεσμία έως 3 μήνες, σε εξαιρετικές περιπτώσεις 6, για συγκεκριμένη πράξη ή ενέργεια. Αν περάσει άπρακτη, επιβάλλει εφάπαξ χρηματική κύρωση. Αν η Διοίκηση εξακολουθεί, επιβάλλει πρόσθετη ή επαναλαμβανόμενη κύρωση για κάθε 6 μήνες καθυστέρησης, που εκκαθαρίζεται ανά εξάμηνο και πληρώνεται στους αιτούντες. Και αν μετά από 12 μήνες η Διοίκηση ακόμη δεν συμμορφώνεται, το Συμβούλιο μπορεί να ενεργοποιήσει «δικαστική υποκατάσταση», δηλαδή να εκδώσει το ίδιο την πράξη, όταν το περιεχόμενό της προκύπτει καθαρά από την απόφαση. Η μη άσκηση πειθαρχικής δίωξης στους υπεύθυνους υπαλλήλους συνιστά παράβαση καθήκοντος.
Τι προβλέπει ο νόμος
- Σύνταγμα, άρθρο 95 παρ. 5Η Διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής γεννά ευθύνη για κάθε αρμόδιο όργανο, όπως νόμος ορίζει.
- ν. 5326/2026 (ΦΕΚ Α΄ 125/4.8.2026), άρθρο 22 παρ. 1Οι φορείς του δημόσιου τομέα υποχρεούνται να συμμορφώνονται χωρίς καθυστέρηση προς τις δικαστικές αποφάσεις και να προβαίνουν σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται.
- ν. 5326/2026, άρθρο 24 παρ. 3 και 4Τρεις μήνες μετά την επίδοση της απόφασης ο ενδιαφερόμενος ζητεί από το Συμβούλιο Συμμόρφωσης να διαπιστώσει τη μη συμμόρφωση. Το Συμβούλιο ορίζει με πρακτικό τι πρέπει να γίνει και προθεσμία έως 3 μήνες (εξαιρετικά 6). Αν περάσει, επιβάλλει εφάπαξ χρηματική κύρωση, και αν η Διοίκηση εξακολουθεί, πρόσθετη ή επαναλαμβανόμενη για κάθε 6 μήνες καθυστέρησης. Τα ποσά καταβάλλονται στους αιτούντες, χωρίς να συμψηφίζονται με αποζημίωση.
- ν. 5326/2026, άρθρο 25Αν 12 μήνες μετά την απόφαση του Συμβουλίου και παρά τις κυρώσεις η Διοίκηση δεν συμμορφώνεται, το Συμβούλιο μπορεί, με ειδική αιτιολογία, να ενεργοποιήσει τη «δικαστική υποκατάσταση», μόνο όταν το περιεχόμενο της οφειλόμενης πράξης προκύπτει ευθέως από την απόφαση και δεν υπάρχει διακριτική ευχέρεια. Μέτρο τελευταίας προσφυγής.
- ν. 5326/2026, άρθρο 31 παρ. 2 και 3Το νέο Μέρος εφαρμόζεται στις αιτήσεις που κατατίθενται μετά την έναρξη ισχύος του. Οι εκκρεμείς κρίνονται με τις παλιές διατάξεις (ν. 3068/2002). Αν σε εκκρεμή αίτηση επιβληθεί χρηματική κύρωση, νέα αίτηση για την ίδια απόφαση υπάγεται στο νέο Μέρος.
- ΣτΕ Ολομέλεια 2102/2019 και πρακτικό 18/2026 Τριμελούς Συμβουλίου ΣυμμόρφωσηςΗ απόφαση του 2019 ακύρωσε την οικοδομική άδεια 24/2019 (αναθεώρηση της 15/2017) για δεκαώροφο ξενοδοχείο στου Μακρυγιάννη, μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Αθήνας. Το πρακτικό 18/2026 διαπιστώνει μη συμμόρφωση και επιβάλλει κύρωση 20.000 € υπέρ των αιτούντων, κατά τα δημοσιεύματα.
Στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Οι νόμοι πίσω από την είδηση, πώς τους ψήφισαν τα κόμματα, και πού να ψάξεις παραπέρα.
ν. 5326 · ψηφίστηκε 31 Ιουλίου 2026
Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 - Νέο πλαίσιο για τη…
Ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία κατά των στρατηγικών αγωγών φίμωσης (SLAPP) και μάλιστα την επεκτείνει και σε καθαρά εσωτερικές υποθέσεις, πέρα από όσα απαιτεί η ΕΕ. Παράλληλα θεσπίζει νέο μηχανισμό ώστε η Διοίκηση να συμμορφώνεται στις δικαστικές…
+3 Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: Μάλλον ωφέλιμο
- ΝΔ ΝΑΙ
- ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ
- ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ
- ΚΚΕ ΟΧΙ
- Ελληνική Λύση ΟΧΙ
- ΝΙΚΗ ΟΧΙ
- Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ
- Νέα Αριστερά ΟΧΙ
- Σπαρτιάτες ΟΧΙ
Ρώτησε το ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ
Διάβασε ακόμη
- Δικαιοσύνη → Εκτέλεση αποφάσεων ΕΔΔΑ, χρόνοι εκδίκασης, παραβάσεις ΕΕ: πού βρίσκεται η Ελλάδα
- Ψιλά γράμματα του ν. 5326/2026 → Ο νόμος για τη συμμόρφωση της Διοίκησης πέρασε μαζί με πλήθος άσχετων ρυθμίσεων για τα δικαστήρια
nomoprisma.ai
Συμπέρασμα από nomoprisma.ai
Η υπόθεση είναι το παράδειγμα που εξηγεί γιατί ψηφίστηκε ο ν. 5326/2026. Τα πρόστιμα του παλιού συστήματος ήταν εφάπαξ και μικρά σε σχέση με το διακύβευμα, και το Δημόσιο έμαθε να τα απορροφά. Το νέο σύστημα μεταφέρει το κόστος της καθυστέρησης σε κάθε εξάμηνο και, στο τέλος, βγάζει τη Διοίκηση από τη μέση. Αν λειτουργήσει εδώ, όπου η απόφαση είναι καθαρή και το αντικείμενο ορατό από όλη την πόλη, θα έχει αποδείξει κάτι. Αν δεν λειτουργήσει ούτε εδώ, ο νόμος θα έχει το ίδιο πρόβλημα με τον προκάτοχό του.
Η ουσία για τον πολίτη είναι ότι η δικαστική νίκη δεν είναι το τέλος. Οι κάτοικοι κέρδισαν το 2019 και από τότε διεκδικούν την εκτέλεση. Τα ποσά που τους επιδικάζονται δεν είναι αποζημίωση, είναι κύρωση για τη Διοίκηση, και ούτε αυτά πληρώνονται. Σε μια χώρα που εμφανίζεται συστηματικά στις εκθέσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης για αργή εκτέλεση αποφάσεων, το αν θα κατεδαφιστούν δύο όροφοι απέναντι από την Ακρόπολη είναι μέτρο για το πόσο μετράει μια απόφαση δικαστηρίου όταν ο χαμένος είναι το κράτος.
Αυτόματη ανάλυση πάνω στα στοιχεία του θέματος. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Πηγές
- Newsbeast, 7/10/2026
- Εφημερίδα των Συντακτών, 16/10/2026
- Flash.gr, 7/10/2026
- Βουλή των Ελλήνων, ψηφισθέν κείμενο ν. 5326/2026
Newsletter · κάθε πρωί
Ο νόμος της ημέρας, στο email σου
Τα μεγάλα θέματα της ημέρας με την ετυμηγορία τους, σε ένα σύντομο email. Δωρεάν. Διαγραφή με ένα κλικ.
Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Για όσους εμπλέκονται ισχύει το τεκμήριο αθωότητας και δεν δημοσιεύονται ονόματα ιδιωτών. Βρήκατε λάθος; Πώς διορθώνουμε. Το κείμενο και σε Markdown.
