# Παραίτηση της πρέσβειρας των ΗΠΑ: ποιος αποφασίζει, ως πότε η ασυλία, τι ισχύει για Έλληνες

ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ · Εξωτερική πολιτική · Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026 · https://nomoprisma.gr/news/2026-10-13/us-ambassador-resignation

Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα από τις 4 Νοεμβρίου 2025, αποχωρεί έντεκα μήνες μετά την επίδοση των διαπιστευτηρίων της. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κέιτι Ζαχαρία είπε την Τρίτη «ζητήσαμε από την πρέσβη Γκίλφοϊλ να παραιτηθεί», και η ίδια έγραψε στο X ότι η θητεία της «μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της», ότι οι καταγγελίες εναντίον της είναι ψευδείς και ότι θα υπερασπιστεί το όνομά της. Προηγήθηκαν δημοσιεύματα της Wall Street Journal για αίτημα 100.000 δολαρίων προς χρηματοδότη πριν από την επικύρωσή της από τη Γερουσία, για ταξίδια πολυτελείας με έξοδα Ελλήνων επιχειρηματιών και για προώθηση συμφερόντων ελληνικής εταιρείας. Η ελληνική κυβέρνηση είπε το μεσημέρι ότι δεν υπάρχει κανένα αίτημα προς τις ελληνικές αρχές. Διαβάσαμε τι λέει η Σύμβαση της Βιέννης, που είναι ελληνικός νόμος από το 1970, και ο Ποινικός Κώδικας.

## Μπορεί η Ελλάδα να ερευνήσει τις καταγγελίες για την πρέσβειρα, ή είναι αποκλειστικά αμερικανική υπόθεση;

**Ετυμηγορία: Καμία ελληνική έρευνα ως τώρα.** Ο Λευκός Οίκος ζήτησε στις 13 Οκτωβρίου την παραίτηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και η ίδια ανακοίνωσε ότι η θητεία της φτάνει στο τέλος της, αρνούμενη τις καταγγελίες. Η Ελλάδα δεν την κήρυξε ανεπιθύμητη ούτε της ζήτησε κάτι: η θητεία τελειώνει με πράξη του κράτους που την έστειλε, όπως προβλέπει η Σύμβαση της Βιέννης. Η ασυλία της από τα ελληνικά δικαστήρια ισχύει ως την αναχώρησή της και μετά μόνο για τις υπηρεσιακές πράξεις. Αν οι καταγγελίες για παροχές από Έλληνες επιχειρηματίες αποδειχθούν, ο Ποινικός Κώδικας τιμωρεί όποιον δωροδοκεί αξιωματούχο ξένου κράτους, αλλά καμία ελληνική αρχή δεν έχει ανακοινώσει έρευνα.

Η αποχώρηση είναι νομικά απλή: το κράτος που στέλνει τον πρέσβη τον ανακαλεί, το κράτος υποδοχής ενημερώνεται. Η Ελλάδα δεν χρησιμοποίησε το δικαίωμα του άρθρου 9 της Σύμβασης της Βιέννης και, με βάση όσα είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ούτε της ζητήθηκε κάτι. Η ασυλία της πρέσβειρας από τα ελληνικά δικαστήρια ισχύει ως την αναχώρησή της και παραμένει για πάντα για τις υπηρεσιακές της πράξεις, δεν την προστατεύει όμως από την αμερικανική δικαιοδοσία, όπου ήδη κινούνται ο Γενικός Επιθεωρητής και το Κογκρέσο. Το ελληνικό σκέλος, αν υπάρχει, είναι στην πλευρά όσων φέρονται να πρόσφεραν παροχές: το άρθρο 236 του Ποινικού Κώδικα καλύπτει ρητά τη δωροδοκία αξιωματούχου ξένης χώρας και δεν χρειάζεται άρση ασυλίας για να εφαρμοστεί. Καμία ελληνική αρχή δεν έχει ανακοινώσει ότι εξετάζει κάτι, και όλα τα πρόσωπα που αναφέρονται στα δημοσιεύματα τεκμαίρονται αθώα.

## Τι έγινε, με τη σειρά

Στις 8 Οκτωβρίου η Wall Street Journal δημοσίευσε μηνύματα κατά τα οποία η πρέσβειρα ζήτησε τον Ιούλιο του 2025, πριν από την επικύρωσή της από τη Γερουσία, από έναν χρηματοδότη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος να καλύψει οφειλή 100.000 δολαρίων σε πιστωτική κάρτα, με αντάλλαγμα πρόσβαση σε στελέχη της κυβέρνησης. Το ποσό, κατά το δημοσίευμα, δεν καταβλήθηκε. Προηγούμενα δημοσιεύματα της ίδιας εφημερίδας έγραφαν για ταξίδια με ιδιωτικά αεροσκάφη και φιλοξενία από Έλληνες επιχειρηματίες και για προώθηση συμφερόντων ελληνικής εταιρείας κατασκευών και ενέργειας. Ο δικηγόρος της αμφισβήτησε τη γνησιότητα των μηνυμάτων και η πρεσβεία στην Αθήνα δήλωσε ότι τηρήθηκαν οι κανόνες δεοντολογίας του State Department.

Την ίδια μέρα οι Δημοκρατικοί της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων της ζήτησαν εγγράφως τα οικονομικά της στοιχεία και την αλληλογραφία δύο ετών με τον χρηματοδότη και με μέλη της κυβέρνησης, με προθεσμία 22 Οκτωβρίου. Στις 9 Οκτωβρίου το NBC News μετέδωσε ότι το Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή του State Department ερευνά την πρέσβειρα και την πρεσβεία, χωρίς το Γραφείο να το επιβεβαιώσει. Στις 7 Οκτωβρίου, στην Αθήνα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο την είχε χαρακτηρίσει ισχυρή πρέσβειρα, την επόμενη μέρα αρνήθηκε να σχολιάσει.

Τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι «εξετάζει» την απομάκρυνσή της και ότι «δεν είμαστε ευχαριστημένοι». Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, στις 13:22, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είπε ότι «δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σχετικό αίτημα ούτε έχει συζητηθεί κάτι με τις ελληνικές αρχές» και ότι «δεν είναι απόφαση». Το απόγευμα, ώρα Ουάσιγκτον, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανακοίνωσε ότι ζητήθηκε η παραίτησή της, ο πρόεδρος είπε «δεν μου άρεσε αυτό που διάβασα», και μέσα σε δύο ώρες η πρέσβειρα ανάρτησε την ανακοίνωσή της: ευχαριστεί τον πρόεδρο και τον Ρούμπιο, απαριθμεί συμφωνίες για αμερικανικό υγροποιημένο αέριο και αμυντική συνεργασία, χαρακτηρίζει τις καταγγελίες ψευδείς. Κατά τα δημοσιεύματα, την πρεσβεία θα διευθύνει προσωρινά ο αναπληρωτής αρχηγός της αποστολής.

## Ποιος τελειώνει τη θητεία ενός πρέσβη

Η Σύμβαση της Βιέννης για τις διπλωματικές σχέσεις του 1961 είναι ελληνικός νόμος από το ν.δ. 503/1970. Το άρθρο 43 λέει ότι τα καθήκοντα του διπλωμάτη λήγουν είτε με γνωστοποίηση του κράτους που τον έστειλε προς το κράτος υποδοχής, είτε όταν το κράτος υποδοχής αρνηθεί να τον αναγνωρίσει ως μέλος της αποστολής. Το δεύτερο προϋποθέτει το άρθρο 9: το κράτος υποδοχής μπορεί οποτεδήποτε, χωρίς να εξηγήσει την απόφασή του, να κηρύξει τον αρχηγό της αποστολής persona non grata, και τότε το κράτος αποστολής οφείλει να τον ανακαλέσει. Η Ελλάδα δεν έκανε τίποτα τέτοιο, ούτε της ζητήθηκε. Η θητεία τελειώνει με τον πρώτο τρόπο, με απόφαση της Ουάσιγκτον, και το Υπουργείο Εξωτερικών απλώς θα λάβει τη γνωστοποίηση της αναχώρησης, όπως προβλέπει το άρθρο 10.

Μέχρι να οριστεί νέος πρέσβης, που χρειάζεται πρόταση του προέδρου, επικύρωση από τη Γερουσία και προηγούμενη συναίνεση της Ελλάδας (άρθρο 4), την πρεσβεία διευθύνει επιτετραμμένος. Το άρθρο 19 λέει ότι, αν η θέση του αρχηγού της αποστολής είναι κενή, επιτετραμμένος ενεργεί προσωρινά ως αρχηγός της αποστολής και το όνομά του γνωστοποιείται στο Υπουργείο Εξωτερικών. Οι ΗΠΑ δεν έχουν ανακοινώσει επίσημα το όνομα, τα δημοσιεύματα δείχνουν τον αναπληρωτή αρχηγό της αποστολής, που υπηρετεί στην Αθήνα από τον Αύγουστο του 2025.

## Η ασυλία, ως πότε και για τι

Το άρθρο 31 δίνει στον διπλωματικό υπάλληλο ασυλία από την ποινική δικαιοδοσία του κράτους υποδοχής, και από την αστική με τρεις εξαιρέσεις, μία από τις οποίες είναι η επαγγελματική ή εμπορική δραστηριότητα που ασκεί στο κράτος υποδοχής εκτός των επίσημων καθηκόντων του. Το ίδιο άρθρο, παράγραφος 4, λέει ότι η ασυλία δεν τον απαλλάσσει από τη δικαιοδοσία του δικού του κράτους. Γι' αυτό η έρευνα του Γενικού Επιθεωρητή και τα αιτήματα του Κογκρέσου προχωρούν κανονικά, και γι' αυτό οι καταγγελίες για το αίτημα των 100.000 δολαρίων, που αφορούν τον Ιούλιο του 2025 στις ΗΠΑ, είναι αμερικανική υπόθεση από κάθε άποψη.

Το άρθρο 39 παράγραφος 2 ορίζει πότε σταματά η ασυλία: κανονικά παύει τη στιγμή που ο διπλωμάτης εγκαταλείπει τη χώρα, ή με τη λήξη εύλογης προθεσμίας για να το κάνει. Για τις πράξεις που έγιναν κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως μέλους της αποστολής η ασυλία εξακολουθεί να υφίσταται και μετά (το κείμενο της Σύμβασης είναι στα αγγλικά και γαλλικά, η απόδοση δική μας). Δηλαδή για ό,τι έκανε ως πρέσβειρα, η ασυλία έναντι των ελληνικών δικαστηρίων είναι μόνιμη. Για ό,τι ιδιωτικό τυχόν έγινε στην Ελλάδα, η ασυλία λήγει με την αναχώρηση. Το άρθρο 41 θυμίζει ότι όσοι απολαμβάνουν ασυλία οφείλουν να σέβονται τους νόμους και τους κανονισμούς του κράτους υποδοχής και να μην αναμειγνύονται στις εσωτερικές του υποθέσεις. Η ασυλία είναι δικονομική, δεν κάνει νόμιμη μια πράξη.

## Αν οι καταγγελίες αφορούν Έλληνες

Τα δημοσιεύματα για φιλοξενία και ταξίδια με έξοδα Ελλήνων επιχειρηματιών και για προώθηση ελληνικής εταιρείας έχουν ελληνικό σκέλος, και ο ελληνικός νόμος έχει διάταξη γι' αυτό. Το άρθρο 236 του Ποινικού Κώδικα τιμωρεί όποιον υπόσχεται ή παρέχει σε υπάλληλο αθέμιτο ωφέλημα οποιασδήποτε φύσης, ανεξαρτήτως αξίας, για ενέργεια ή παράλειψη που σχετίζεται με τα καθήκοντά του, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή 3.000 ως 50.000 ευρώ, και με κάθειρξη έως οκτώ έτη αν η ενέργεια αντίκειται στα καθήκοντά του. Η παράγραφος 4, όπως ξαναγράφτηκε με το άρθρο 39 του ν. 5090/2024, λέει ότι οι ίδιες διατάξεις εφαρμόζονται και όταν η πράξη στρέφεται κατά προσώπου που ασκεί δημόσιο λειτούργημα ή υπηρεσία «για ξένη χώρα». Η ασυλία του διπλωμάτη δεν καλύπτει αυτόν που τον δωροδοκεί.

Τίποτα από αυτά δεν έχει κριθεί. Οι καταγγελίες είναι δημοσιεύματα, η πρέσβειρα τις αρνείται, ο δικηγόρος της αμφισβητεί τη γνησιότητα των μηνυμάτων, και καμία ελληνική εισαγγελία ή αρχή δεν έχει ανακοινώσει προκαταρκτική εξέταση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν ρωτήθηκε για το ελληνικό σκέλος. Το κόμμα ΕΛ.Α.Σ. ζήτησε «πειστικές απαντήσεις» από την κυβέρνηση και είπε ότι οι καταγγελίες αφορούν το αμερικανικό δίκαιο, το ΠΑΣΟΚ ρώτησε αν η κυβέρνηση θα απαντήσει. Το νομικό ερώτημα για τον πολίτη είναι απλό: αν Έλληνες επιχειρηματίες πρόσφεραν παροχές σε αξιωματούχο ξένου κράτους για να προωθήσει τα συμφέροντά τους, αυτό είναι έγκλημα στην Ελλάδα, και η δίωξή του δεν εξαρτάται από την Ουάσιγκτον.

## Τι γίνεται με τα μνημόνια της 7ης Οκτωβρίου

Στις 7 Οκτωβρίου, στον Στρατηγικό Διάλογο με τον Ρούμπιο, υπογράφηκαν τρία μνημόνια, για την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, τις αρχαιότητες και τα πιστοποιητικά ναυτικών, που δεν έχουν δημοσιευθεί σε κείμενο. Η αποχώρηση της πρέσβειρας δεν τα αγγίζει: υπογράφηκαν ανάμεσα σε κυβερνήσεις, όχι από την ίδια προσωπικά, και κατά το άρθρο 28 του Συντάγματος δεσμεύουν την Ελλάδα από την κύρωσή τους με νόμο. Ό,τι ίσχυε στις 7 Οκτωβρίου ισχύει και σήμερα: χωρίς κείμενο και χωρίς κυρωτικό νόμο, δεν δεσμεύουν κανέναν. Το ίδιο και για τις συμφωνίες για το υγροποιημένο αέριο που επικαλείται η ανακοίνωσή της, οι οποίες είναι εμπορικές συμβάσεις εταιρειών.

## Τι προβλέπει ο νόμος

- **Σύμβαση της Βιέννης για τις διπλωματικές σχέσεις (ν.δ. 503/1970, ΦΕΚ Α΄ 108), άρθρα 9 και 43** (https://legal.un.org/ilc/texts/instruments/english/conventions/9_1_1961.pdf): Τα καθήκοντα του διπλωμάτη λήγουν με γνωστοποίηση του κράτους αποστολής ή όταν το κράτος υποδοχής αρνηθεί να τον αναγνωρίσει αφού τον κηρύξει persona non grata, κάτι που μπορεί να κάνει οποτεδήποτε και χωρίς αιτιολογία. Η Ελλάδα δεν το έκανε, η θητεία λήγει με απόφαση των ΗΠΑ.
- **Σύμβαση της Βιέννης, άρθρα 4 και 19** (https://legal.un.org/ilc/texts/instruments/english/conventions/9_1_1961.pdf): Για νέο πρέσβη χρειάζεται η προηγούμενη συναίνεση (agrément) της Ελλάδας, που μπορεί να αρνηθεί χωρίς αιτιολογία. Όσο η θέση είναι κενή, επιτετραμμένος ενεργεί προσωρινά ως αρχηγός της αποστολής και το όνομά του γνωστοποιείται στο Υπουργείο Εξωτερικών.
- **Σύμβαση της Βιέννης, άρθρα 31 και 39 παρ. 2** (https://legal.un.org/ilc/texts/instruments/english/conventions/9_1_1961.pdf): Ο διπλωματικός υπάλληλος έχει ασυλία από την ποινική δικαιοδοσία του κράτους υποδοχής, όχι από τη δικαιοδοσία του δικού του κράτους. Η ασυλία παύει όταν εγκαταλείψει τη χώρα ή με τη λήξη εύλογης προθεσμίας, αλλά για τις πράξεις που έγιναν κατά την άσκηση των καθηκόντων του εξακολουθεί να υφίσταται.
- **Σύμβαση της Βιέννης, άρθρο 41 παρ. 1** (https://legal.un.org/ilc/texts/instruments/english/conventions/9_1_1961.pdf): Όσοι απολαμβάνουν προνόμια και ασυλίες οφείλουν να σέβονται τους νόμους και τους κανονισμούς του κράτους υποδοχής και να μην αναμειγνύονται στις εσωτερικές του υποθέσεις.
- **Ποινικός Κώδικας, άρθρο 236 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 39 του ν. 5090/2024)** (https://www.taxheaven.gr/law/4619/2019/arthro/236): Δωροδοκία υπαλλήλου: υπόσχεση ή παροχή αθέμιτου ωφελήματος ανεξαρτήτως αξίας για ενέργεια ή παράλειψη σχετική με τα καθήκοντα, φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή 3.000 έως 50.000 ευρώ, κάθειρξη έως οκτώ έτη και 20.000 έως 200.000 ευρώ αν η ενέργεια αντίκειται στα καθήκοντα. Η παρ. 4 εφαρμόζει τα ίδια και για πρόσωπο που ασκεί δημόσιο λειτούργημα ή υπηρεσία για ξένη χώρα.
- **Σύνταγμα, άρθρο 28 παρ. 1** (https://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/To-Politevma/Syntagma/article-28/): Οι διεθνείς συμβάσεις αποτελούν μέρος του εσωτερικού δικαίου και υπερισχύουν κάθε αντίθετης διάταξης νόμου από την επικύρωσή τους με νόμο. Τα τρία μνημόνια της 7ης Οκτωβρίου δεν έχουν φτάσει στη Βουλή.

## Στο αρχείο του ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- ν. 5090: Παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιτάχυνση και την ποιοτική αναβάθμιση της ποινικής δίκης - Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για την πρόληψη και την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας (https://nomoprisma.gr/#/law/d1e6b29e-d8a1-4ca9-8dd2-b1120005f3f0). Ψήφοι: ΝΔ ΝΑΙ, ΣΥΡΙΖΑ ΟΧΙ, ΠΑΣΟΚ ΟΧΙ, ΚΚΕ ΟΧΙ, Ελληνική Λύση ΟΧΙ, Νέα Αριστερά ΟΧΙ, ΝΙΚΗ ΟΧΙ, Σπαρτιάτες ΟΧΙ, Πλεύση Ελευθερίας ΟΧΙ. Αποτίμηση ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑΤΟΣ: -1 (Οριακά αρνητικό)

## Διάβασε ακόμη στο ΝΟΜΟΠΡΙΣΜΑ

- Νομοθέτηση: από την υπογραφή στο ΦΕΚ: https://nomoprisma.gr/#/lawmaking
- Ρώτησε για τον ν. 5090/2024: https://nomoprisma.gr/#/ask

## Συμπέρασμα από nomoprisma.ai

Το ενδιαφέρον της υπόθεσης για την Ελλάδα δεν είναι ποιος θα είναι ο επόμενος πρέσβης, αλλά ότι τα δημοσιεύματα τοποθετούν μέρος των γεγονότων σε ελληνικό έδαφος, με Έλληνες ιδιώτες. Ο Ποινικός Κώδικας έχει από το 2024 ρητή και αυστηρότερη διάταξη για τη δωροδοκία αξιωματούχων ξένων κρατών, που ψηφίστηκε για να ικανοποιήσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας. Αν η διάταξη ενεργοποιείται μόνο όταν το ζητήσει ξένη κυβέρνηση, είναι διάταξη για τα χαρτιά. Το αν θα κινηθεί κάτι αυτεπάγγελτα, με βάση δημοσιεύματα διεθνούς εφημερίδας, είναι απόφαση της εισαγγελίας, όχι της κυβέρνησης, και εκεί θα φανεί η αξία της.

Η δεύτερη εκκρεμότητα είναι παλιά: τα μνημόνια που υπογράφονται σε επισκέψεις υψηλού επιπέδου και δεν δημοσιεύονται. Η αλλαγή προσώπου στην πρεσβεία δεν αλλάζει τίποτα σε αυτά, αλλά δείχνει γιατί το κείμενο πρέπει να είναι δημόσιο από την υπογραφή: οι άνθρωποι φεύγουν, τα κείμενα μένουν, και ο πολίτης πρέπει να ξέρει τι δεσμεύει τη χώρα του ανεξάρτητα από το ποιος το υπέγραψε και υπό ποιες συνθήκες.

## Πηγές

- CBS News: https://www.cbsnews.com/news/kimberly-guilfoyle-resign-ambassador-greece/
- PBS NewsHour: https://www.pbs.org/newshour/politics/exclusive-house-democrats-ask-kimberly-guilfoyle-for-records-related-to-alleged-pay-to-pay-scheme
- NBC News: https://www.nbcwashington.com/news/national-international/state-department-kimberly-guilfoyle-alleged-100k-demand/4165676/
- newsit.gr: https://www.newsit.gr/politikh/paylos-marinakis-gia-to-endexomeno-apolysis-tis-kimperli-gkilfoil-den-yparxei-sxetiko-aitima-sto-ypourgeio-eksoterikon/4797166/
- The TOC: https://www.thetoc.gr/politiki/article/kimperli-gkilfoil-pseudeis-oi-kataggelies-enantion-mou---i-proti-antidrasi-meta-tin-apopompi-tis/
- Reader: https://www.reader.gr/politiki/pos-ftasame-stin-paraitisi-tis-kimperli-gkilfoil-ta-epimaha-dimosieymata-kai-adeiasma-apo-ton-tramp/665318
- ΣΚΑΪ: https://www.skai.gr/news/politics/elas-aixmes-kata-tis-kyvernisis-gia-tin-paraitisi-tis-gkilfoil
- Powergame (διαπιστευτήρια 4/11/2025): https://www.powergame.gr/politiki/1178796/i-kiberli-gkilfoil-epedose-ta-diapisteftiria-tis-ston-proedro-tis-dimokratias/

Φωτογραφία: Evo06 at en.wikipedia, Public domain (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Palais_pr%C3%A9sidentiel_d%27Ath%C3%A8nes.jpg)

_Νομική ανάγνωση της επικαιρότητας, όχι νομική συμβουλή. Ισχύει το τεκμήριο αθωότητας._